kritiken hemeroteka

7.202 kritika

Azken kritikak

« | »

The Nabarra / Cecil Day Lewis (Luigi Anselmi) / Idatz & Mintz, 2004

Hileta kantu ahaztua Alvaro Rabelli / El País, 2004-02-29

“Bihotz zailduak izanik, heriotza nahiago izan zuten, errenditu baino”. Horrelaxe hasten da Cecil Day Lewis ingeles idazlearen The Nabarra olerki narratiboa, zeharka Washingham historialariaren hitzak gogoratzen dituena, 1350ean ingeles eta euskaldunen artean izandako itsas batailari erreferentzia eginez. The Nabarra olerkia euskaldunontzat erabat oharkabean pasatuko zen, Jesus A. Etxezarraga eta Luigi Anselmiren eskuetara iritsi izan ez balitz.

Gutxi dira kanpoko literaturan gure berri ematen duten lanak, eta hau harribitxi horietakoa da, orain arte ezkutuan edo ibili izan zaiguna. The Nabarra argira jaio da gure plazan Labayruren Idatz & Mintz aldizkariaren eskutik 37. alean, Etxezarragaren sarreraren ondoren, Anselmik euskarara egin duen itzulpena agertzen da ingelesezko originalaren ondoan.

Olerki honek 1937ko martxoaren 5ean Matxitxako aurrean euskal armadaren arrantza-ontzi armatuen eta Canarias gudaontzi faxistaren arteko bataila kontatzen digu, batez ere, Nabarra izeneko bouaren akabera heroikoa, zeinak azken hatsa bota arte amore eman gabe borrokari eutsi baiztizon. The Nabarra olerkia Day Lewisen Overtures to Death liburuan agertu zen lehenengo aldiz, 1938an, Espainiako Gerra Zibila amaitu gabe zegoela.

The Nabarra heroismo militarrari eskainitako azken olerkietakoa dugu, euskal gudari haien aldeko hileta kantua, benetako hileta bikingoa, Etxezarragaren esanetan. Handik lasterrera hasiko zen Bigarren Mundu Gerraren jazoerek mota honetako epika egiteko gogoa kenduko zuten betiko. Egileak berak aitortu zuenez, olerkiak George L. Steeren The Tree of Guernica liburuan kontatzen den gertakariaren bertsioa jarraitzen du, eta bertatik jaso zituen Matxitxakoko batailaren irudi eta deskribapen asko.

Cecil Day Lewis (1904-1972) idazle, itzultzaile eta irakaslea, elizgizon protestantearen semea, Ballinbbuerten jaio zen, Irlandan. Umetan Londresera joan eta Oxforden egin zituen ikasketak. Lan zabala izan arren, Day Lewis ezagunagoa dugu bere Nicholas Blake ezizenarengatik (hogei polizi eleberri idatzi zituen ezizen horren pean) eta Daniel Day-Lewis aktorearen aita izateagatik. Espainiako gerran parte hartu zuten idazle ezkertiar asko bezala, estalinismoak desenkantatuak, alderdi komunistatik urrundu zen. Day Lewisek dohain eta maisutasun aparta erakutsi zuen olerki narratiboa idazteko, The Nabarra, kasu.

Azken kritikak

Film zaharren kluba
Alberto Ladron Arana

Aiora Sampedro

Errepidean
Jack Kerouac

Joannes Jauregi

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Ibon Egaña

Ez erran deus
Jon Arretxe

Javier Rojo

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Aritz Gorrotxategi

Munduko tokirik ederrena
Iñigo Aranbarri

Peru Iparragirre

Kartzelako gutunak Sophie Liebknechti
Rosa Luxemburg

Amaia Alvarez Uria

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Itxaro Borda

Ia hemen
Juanjo Olasagarre

Alex Uriarte Atxikallende

Txikiaren handitasuna literaturan
Mariasun Landa

Estibalitz Ezkerra

Inor ez delako profeta bere mendean
Asier Amezaga

Javier Rojo

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Iratxe Retolaza

Ekaitza urrun
Joanes Urkixo

Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Yannis Ritsos

Aiora Sampedro

Artxiboa

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Hedabideak