kritiken hemeroteka

6.995 kritika

Azken kritikak

« | »

Gaizki ulertua / Irene Nemirovski (Jose Antonio Sarasola) / Alberdania, 2017

Distira singlea Aiora Sampedro / Berria, 2018-02-11

Alberdaniaren itzuleran Irene Nemirovskyren nobela ekarri digu Joxe Antonio Sarasolaren eskutik euskarara itzulia. Ez da Alberdaniak euskaraz argitaratzen duen Nemirovskyren lehen liburua, 2009. urtean Arimen maisua, 2011n Birjinak nahiz Suite frantsesa, eta 2012an Odolaren maisua ere argitaratu baitzituen. Txalaparta argitaletxeak ere argitaratu zuen Dantzaldia nobela, 2006an. Beraz, Alberdaniaren hau Nemirovsky osoa euskarara ekartzeko ahalegin horretan kokatzen da.

Kritika askotan aipatzen da Nemirovskyren nobeletako karga biografikoa, baina, azken finean, zein idazlek ez du idazten beretik? Ez al da hori autofikzioaren gatazketako bat?

2012an Iratxe Esnaolak Nemirovskyren Birjinak iruzkintzerakoan botatako hitzak neure egin nahiko nituzke oraingo honetan ere: “Askok, kontakizunen esplikazioa haren biografian aurkitu dute, eta edizioen gibel solasetan eta hitzaurreetan hala interpretatu. Halakorik ukatu gabe, uste dut merezi duela kortse biografiko batzuetan estuegietatik aske irakurtzea haren lanak”. Alberdaniaren edizioan, Gibel solas gisa txertatzen da nobelaren eta idazlearen biografiaren arteko loturaren interpretazio posible bat; zilegi dena, baina ez horratik bakarra. Egia da bere bizitzari argiki lot dakizkiokeen pasarteak badirela nobelan (Frantziako giro burgesean hazitako emakumea, euskal kostaldera egindako opor-bidaiak, eta abar). Baina idazlearen gaitasunaren erakusle da kontakizunean gertakari lokaletan oinarrituz unibertsaltasuna lortzea: pertsonaien ahotan agertzen dira humanitatearen ardurarik funtsezkoenak.

Esan nahi da idazleak aurreko lanetan erakusten dituen obsesio berberak erakusten dituela Gaizki ulertua-n ere: gerrarekiko desolazioa, txikizioaren ondoren ezer eraikitzeko ezina, burgesiaren desilusioa eta gizon-emakume harremanetan sortzen diren ezin salbatuzko desakordioak.

Hala ere, niri falta izan zait ziztatzaileago izatea emakume burgesaren dekadentzia esploratzen duenean: belle époque-aren distirari kontrapuntua ekarriko liokeen garraztasuna.

Azken kritikak

Biennale
Beatriz Chivite

Igor Estankona

Demokraziaren pribatizazioa
Jule Goikoetxea

Peru Iparragirre

Azala erre
Danele Sarriugarte

Javier Rojo

6012
Karlos Linazasoro

Aiora Sampedro

Filiala
Sergei Dovlatov

Joannes Jauregi

Zaldi mamarroa
Ekaitz Goienetxea

Iratxe Esparza

Bihotz handiegia
Eider Rodriguez

Hasier Rekondo

Pelegrinak
J.E. Urrutia Capeau

Javier Rojo

Zaldi beltzak zeruan
Txomin Peillen

Peru Iparragirre

Tiroa kontzertuaren erdian
Belen Gopegui

Aritz Galarraga

Zaldi mamarroa
Ekaitz Goienetxea

Javier Rojo

Zauri Bolodia
Oier Guillan

Aiora Sampedro

Azala erre
Danele Sarriugarte

Joannes Jauregi

Jainkoen zigorra
Alberto Ladron Arana

Iratxe Esparza

Artxiboa

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Ekaina 2017

Maiatza 2017

Hedabideak