« Fabulagile ahaltsua | Agirre: bilutsik munduan barrena »
Bunker hilleko ametsak / John Fante (Aintzane Ibarzabal) / Elkar, 1991
Ameriketako beste aurpegia Felipe Juaristi / Argia, 1991-12-01
Ez da oso ezaguna gure artean, baina horrek gero eta gutxiago esan nahi du. Frantseseraz ia haren liburu gehienak dituzte itzulirik; ingelesez dakienak jatorrizkoan irakur dezake. Gertatzen da hemengo kritikariek (gaztelanierazkoek) ez dutela inoiz aipatu; gertatzen da Estatu Batuetan ez zuela defendatzaile amorraturik izan; salbu eta Bukowsky xaharra, kausa galduen justiziegilea.
Liburu sendoak idatzi ditu hala ere; liburu pisuak, liburu dentsoak, baina era berean oso amerikarrak, oso dibertigarriak, irakurterrezak, autobidetik doazen “Cadillac”ak baino azkarragoak. Horien artean orain euskaraz agertu den “Bunker Hill-eko ametsak”.
Ameriketako ametsaz mintzo zaigu John Fante, han bizi diren guztiek bizitzean behin buruan jira-bueltaka dutenaz, han, itxuraz, denek aukera berdintsuak baitituzte eta propagandak dioenez, periodiku saltzaile den oro iritsi daiteke milonario izatera. Propaganda ordea, propaganda besterik ez da. Euskaraz esango genukeen moduan: “Zerri goseak” ezkurra amets”.
Ameriketako beste aurpegia, infrentzua deskribatzen digu, gauzak ez baitira amesten diren gisakoak. Eta biolentzia handiaz deskribatu ere egiten du, esaldi motzen bidez, lexiko aukeratu baina natural baten bidez. Eta hala ere badute pertsonaiek ternura, badu Fantek xamurtasunik; galtzaile izateko jaio den jendearekiko lilura erakusten baitu, beste Amerika osatzen duten marginal, baztertu guztiekiko atxekimendua. Mailukadaka ari dela dirudi batzutan, edo hobe esanda, muturreko bat jotzen du esaldi bakoitzean. Harritzen gaitu erakusten duen indarragatik.
Izan ere, ametsetik errealitatera jaisterakoan, eta gustoko ez dela konturatzean, zeinek ez dio sikiera eskukada bat ematen ondoan duen mahaiari, frustrazioa lehuntzearren?
Inork ez, denok gizaki baikara.
Josefa, neskame
Alaitz Melgar Agirre
Jon Jimenez
Oihaneko ipuinak
Horacio Quiroga
Jon Jimenez
Reset
Aitziber Etxeberria
Mikel Asurmendi
Baden verboten
Iker Aranberri
Jose Luis Padron
Gizaberetxoak gara
Mikel Urdangarin Irastorza
Jon Jimenez
Iragan atergabea
Julen Belamuno
Hasier Rekondo
Haragizko erreformak
Mari Luz Esteban
Mikel Asurmendi
Eusqueraren Berri onac
Agustin Kardaberaz
Gorka Bereziartua Mitxelena
Juana
Jon Artano Izeta
Mikel Asurmendi
Kontra
Ane Zubeldia Magriñá
Jon Jimenez
Simulakro bat
Leire Ugadi
Maddi Galdos Areta
Carmilla
Joseph Sheridan Le Fanu
Ibon Egaña
Kontra
Ane Zubeldia Magriñá
Paloma Rodriguez-Miñambres
Patrizioak eta plebeioak
Kepa Altonaga
Mikel Asurmendi