kritiken hemeroteka

7.539 kritika

Azken kritikak

« | »

Eldarnioak / Karlos Linazasoro / Erein, 1991

Fabulagile ahaltsua Felipe Juaristi / Euskaldunon Egunkaria, 1991-11-30

Argitaletxe guztiek Durangoko Azokarako urtero prestatzen diguten nobedade uholdeak harrapa gaitzan baino lehen, eta berandutxo izan arren, oraindik ere merezi duelakoan nago zerbait hitz paratzeak ia oharkabean joan bide zaigun Karlos Linazasororen lehen ipuin bilduma honetaz. Azken boladan nahiko emankorra ageri zaigu idazle gaztearen literatur iharduna, bi poema liburu ere kaleratu bait ditu, zenbait sari ere tarteko izan direlarik.

Hiru ataletan dator banaturik ipuin bilduma, itxura batean, bi erizpide oso ezberdineni jarraituz: kontatutako istorioaren garaia (beti ere galtzear dugun Euskal Herri sakonaren sasoia lehen “eldarnioan”; istorio garaikideagoak bigarren eta hirugarrenean) eta ipuinen luze-laburra: lehen bi ataletan ipuin luze eta laburrak tartekatzen dira; hirugarrenean, berriz, ipuin labur “ustekabeko bukaeradunak” ditugu gehientsuenak.

Lehen ipuin bilduma izanik, liburuak ematen duenaz gain, bertan agertutakoen arabera espero izatekoak direnak ere kontutan hartu beharrekoak dira. Testu, gozagarri ugari damaizkigu, baina hau inportantea eta euskal literaturan ez-ohizkoa izanik ere, ez da garrantzi gutxiagokoa erakusten duen potentzialidadea. Oso garai ezberdinak ageri zaizkigu: baserriaren mundua, nobela beltzaren hiria, gaur eguneko hiri zoroa. Kontateknikei dagokienez ere, aberatsa da oso liburua: aitorpen itxurako lehen pertsonakoak, narratzaile orojakilea dutenak, bi orrialdetan mundu bat eraiki eta birrintzen dutenak, giro kafkiano xamarrekoak, bai eta ikutu sinbolista dutenak ere. Gustuak gustu, neu lehen pertsonan kontatutako istorioetan erabili duen hizkerak, herrikoi itxurakoa baina oso landua, erakarri nau gehien. Ipuin liburuekin gertatu ohi den bezala, arazo kontzeptuala sortzen zaigu honekin ere: ipuin ezberdinen segida nahikoa den, nolabait egituratu, ardatz baten inguruan antolatu behar diren… Linazasorok tarteko bidea hartu du: oso ipuin diferenteak bildu ditu, baina “Bakardadearen eldarnioan” izeneko ipuintxoen bidez lotzen saiatuz. Hauxe litzateke nire ustez egin dituen saioen artean hankamotz gelditu zaion bakarrenetakoa.

Azken kritikak

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Irati Majuelo

Hormako paper horia
Charlotte Perkins-Gilman

Amaia Alvarez Uria

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Javier Rojo

Poesia kaiera
June Jordan

Igor Estankona

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Joannes Jauregi

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Aiora Sampedro

Den-dena nahi dugu
Nanni Balestrini

Ibon Egaña

Erbesteko elurra
Felipe Juaristi

Javier Rojo

Lurra eta dardara
Askoren artean

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Imanol Mercero

Ai ama!
Arantxa Iturbe

Aritz Galarraga

Mesfidatu hitzez
Jon Arretxe

Javier Rojo

Francoren bilobari gutuna
Askoren artean

Aiora Sampedro

Kutsaldian
Paolo Giordano

Joannes Jauregi

Artxiboa

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Hedabideak