kritiken hemeroteka

8.350 kritika

« | »

Eldarnioak / Karlos Linazasoro / Erein, 1991

Fabulagile ahaltsua Felipe Juaristi / Euskaldunon Egunkaria, 1991-11-30

Argitaletxe guztiek Durangoko Azokarako urtero prestatzen diguten nobedade uholdeak harrapa gaitzan baino lehen, eta berandutxo izan arren, oraindik ere merezi duelakoan nago zerbait hitz paratzeak ia oharkabean joan bide zaigun Karlos Linazasororen lehen ipuin bilduma honetaz. Azken boladan nahiko emankorra ageri zaigu idazle gaztearen literatur iharduna, bi poema liburu ere kaleratu bait ditu, zenbait sari ere tarteko izan direlarik.

Hiru ataletan dator banaturik ipuin bilduma, itxura batean, bi erizpide oso ezberdineni jarraituz: kontatutako istorioaren garaia (beti ere galtzear dugun Euskal Herri sakonaren sasoia lehen “eldarnioan”; istorio garaikideagoak bigarren eta hirugarrenean) eta ipuinen luze-laburra: lehen bi ataletan ipuin luze eta laburrak tartekatzen dira; hirugarrenean, berriz, ipuin labur “ustekabeko bukaeradunak” ditugu gehientsuenak.

Lehen ipuin bilduma izanik, liburuak ematen duenaz gain, bertan agertutakoen arabera espero izatekoak direnak ere kontutan hartu beharrekoak dira. Testu, gozagarri ugari damaizkigu, baina hau inportantea eta euskal literaturan ez-ohizkoa izanik ere, ez da garrantzi gutxiagokoa erakusten duen potentzialidadea. Oso garai ezberdinak ageri zaizkigu: baserriaren mundua, nobela beltzaren hiria, gaur eguneko hiri zoroa. Kontateknikei dagokienez ere, aberatsa da oso liburua: aitorpen itxurako lehen pertsonakoak, narratzaile orojakilea dutenak, bi orrialdetan mundu bat eraiki eta birrintzen dutenak, giro kafkiano xamarrekoak, bai eta ikutu sinbolista dutenak ere. Gustuak gustu, neu lehen pertsonan kontatutako istorioetan erabili duen hizkerak, herrikoi itxurakoa baina oso landua, erakarri nau gehien. Ipuin liburuekin gertatu ohi den bezala, arazo kontzeptuala sortzen zaigu honekin ere: ipuin ezberdinen segida nahikoa den, nolabait egituratu, ardatz baten inguruan antolatu behar diren… Linazasorok tarteko bidea hartu du: oso ipuin diferenteak bildu ditu, baina “Bakardadearen eldarnioan” izeneko ipuintxoen bidez lotzen saiatuz. Hauxe litzateke nire ustez egin dituen saioen artean hankamotz gelditu zaion bakarrenetakoa.

Azken kritikak

Sorginak, emaginak eta erizainak
Barbara Ehrenreich / Deirdre English

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Ez naiz ondo akordatzen
Karlos Linazasoro

Mikel Asurmendi

Gerezi-denbora
Montserrat Roig

Amaia Alvarez Uria

Presbiziak lagundu omen digu
Edu Zelaieta

Mikel Asurmendi

Itsaso amniotikoa
Oihane Jaka

Aitor Francos

Itzulpena-Traducción
Angel Erro

Jon Jimenez

Itzulpena-Traducción
Angel Erro

Asier Urkiza

Maitasuna eta dirua, sexua eta heriotza
Mckenzie Wark

Nagore Fernandez

Fiesta: Eguzkia jaikitzen da
Ernest Hemingway

Aritz Galarraga

Biharraren hegietan
Maddi Sarasua Laskarai

Maddi Galdos Areta

Gaueko azken expressoa
Eneko Aizpurua

Aiora Sampedro

Aingeruak eta neskameak
June Fernandez

Ibon Egaña

...eta gauetik, euria
Fertxu Izquierdo

Nagore Fernandez

Nekropolia
Boris Pahor

Asier Urkiza

Artxiboa

2024(e)ko uztaila

2024(e)ko ekaina

2024(e)ko maiatza

2024(e)ko apirila

2024(e)ko martxoa

2024(e)ko otsaila

2024(e)ko urtarrila

2023(e)ko abendua

2023(e)ko azaroa

2023(e)ko urria

2023(e)ko iraila

2023(e)ko abuztua

Hedabideak