kritiken hemeroteka

6.995 kritika

Azken kritikak

« | »

Herria eta bidea / Luis Mari Mujika / Ediciones Vascas, 1978

“Herria eta bidea” poemaz Edertzale / Zeruko Argia, 1978-04-23

Luis Mari Mujikak eskaini ditu bi liburu nagusi poesi-arloan: Zortziko hautsiak eta Herria eta bidea. Liburu honek hartuak ditu beren agurmen-hitzak Juan Mari Lekuonaren ahotik. Orain Herria eta bideari lotuko natzaio.

Mujikaren bide berriak Nerudaren surrealismoaz eta Lorcaren zenbait teknikaz azaltzen zaizkigu. Poesia sozialaren zenbait planteamendu panfletista eta errazkor gaindu egiten da eskuartean dugun liburu berri honetan. Mujika, nere lagunaren luman, euskal tragismoak abots gori bat irabazten du. Bertan Euskal Herriaren alde odola eman duten Etxebarrietak, Zabalak, Txikik, Mendizabalek, Gardokik, etabarrek beren alegia nagusiki lortzen dute. Sinbolismoak dakarkien baliakizunak ongi aprobetxatzen dira. Horretarako bisemiak, sinestesiak, transposizioak, metafora plastikoak etab. ez dira falta.

Liburuak bere lirikotasunean oso goi eta gaurko deritzaigu. Egilearen plastizitatea basatia eta bizkorra da zenbait poemetan. Mujika oso ausarta azaltzen zaigun zenbait poesia neurtu asmatzekoan. Teknika-bideak ez dute gure literaturan, maiz, eredurik.

Bestalde, poesia neurtua berarengan erreakzio garbi bat da; gaurko abandonismoa poesia neurtuarekiko penagarria da. Poesia neurtua bide bat bakarrik da, baina bide horiek badu bere edertasuna Lizardi baterengan, Orixe eta bestetan…

Estetika aldetik poetak literatur baliakizunen ezagumen aparta adiierazten digu. Historia eta sozial-arazoak poesia honetan sintesisa aparta azaltzen digute. Poema hauetan plano onirikoak, ebokazioak, bisemia sinkronizatuak, presagioak etab. oso ongi lotuta daude. A. metaforatik B. metaforatarako bidea eta B-tik C-ra nagusiki eta etengabe egiten da.

Hitz batean, Mujikaren bidea poesia sozial klase baten prosaismoaren erreakzioa da, eta bere aburutan, Eizagirre, lehen aldiko Gandiaga, Trintxerpe, Lete baten bide sinbolistak hainbat aberatsagoak dira gure hizkuntzarentzako.

Liburu honen aportazioa geroak epaituko du, bainan ez dugu dudarik aportazio horiek nagusiak, originalak aberatsak izan direla. Liburuan gure lagunaren poemari egin diogun prologoan (“Herria eta bidea“) beste alde estetiko eta tematikoak sakonkiago azter litzateke irakurleak.

Azken kritikak

Biennale
Beatriz Chivite

Igor Estankona

Demokraziaren pribatizazioa
Jule Goikoetxea

Peru Iparragirre

Azala erre
Danele Sarriugarte

Javier Rojo

6012
Karlos Linazasoro

Aiora Sampedro

Filiala
Sergei Dovlatov

Joannes Jauregi

Zaldi mamarroa
Ekaitz Goienetxea

Iratxe Esparza

Bihotz handiegia
Eider Rodriguez

Hasier Rekondo

Pelegrinak
J.E. Urrutia Capeau

Javier Rojo

Zaldi beltzak zeruan
Txomin Peillen

Peru Iparragirre

Tiroa kontzertuaren erdian
Belen Gopegui

Aritz Galarraga

Zaldi mamarroa
Ekaitz Goienetxea

Javier Rojo

Zauri Bolodia
Oier Guillan

Aiora Sampedro

Azala erre
Danele Sarriugarte

Joannes Jauregi

Jainkoen zigorra
Alberto Ladron Arana

Iratxe Esparza

Artxiboa

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Ekaina 2017

Maiatza 2017

Hedabideak