kritiken hemeroteka

6.959 kritika

Azken kritikak

« | »

Tigre ehizan / Aingeru Epaltza / Elkar, 1996

Neurri-neurrikoa Edorta Jimenez / Euskaldunon Egunkaria, 1996-12-28

Beste ezer baino lehen, esan dezadan Aingeru Epaltzak eleberri hunkigarria ekarri digula oraingo honetan: Tigre ehizan. Bere laburrean, nobela hau neurri-neurrikoa dela da irakurtzen amaitu berritan esan dezakedan bigarren gauza. Ondoren, irakurleari biziki gomendatu ahal diot liburu hau irakur dezan, eta horretan utzi gaurkoz nire zeregina. Kazetaritzan neurriak agintzen du, ostera. Ezin hau hain laburra egin.

Nire gomendioaren arrazoiak ematen hastekotan, neurriaren gora-behera horri ekinez has naiteke. Aingeru Epaltzak gertaleku bitan, Venezuela eta Larresoro, egun berean Martin aitak eta Martintxo semeak bizi dituztenak hartu ditu kondagai, esku batean Venezuelako gertaeren haria eta bestean Larresorokoena hartu eta, hariotatik txandaka tiratuz, maisutasunez garamatza azkeneraino.

Maisutasuna aipatu dut, bai, hari biri tiratuz txandaka kondatzen diren istorioetan irakurleak gehienetan batekoak izaten baititu gogokoago bestekoak baino. Egia da niri behintzat Larresoroko gertaerak doi bat interesgarriago egin zaizkidala baina, hain doi ezen, bestela ez zen ezta humano ere izango. Kontua da badela esperimentuzalea ez den irakurlerik ere, eta ez nukeela, teknikokeriak direla eta, horietako bakarra ere uxatu nahi. Epaltzak kondatu nahi izan digunak, eta idazleak kondatu nahi digunak bere autonomia dukeela emanik ari naiz, narraziobide hau berau eskatzen zuen.

Tigre ehizan honetan kondatzen zaigunak bere autonomia duela bigarrenez emanik, Aingeru Epaltza nafarrak erabili dituen hizkuntz-erregistroak, batez ere bizkaiera eta lapurtera, elaberriak ezinbestez eskatzen zituela esango nuke. Inork Ur uherrak hartan nafarrera lartxo zegoela usten baldin badu, bego lasai, honetan ez baitu, nire ustez, hizkuntzaren gehiegizko zama nabarituko. Ezta aipatu euskalkietan moldatzen ez direnek ere. Eta uler bedi ondo, ez diot Ur uherrak horretan hizkuntzaren zama astunegia denik; aurriritziak baztertu gura da nirea. Aingeru Epaltza behin eta berriro ari zaigu estiloa zer den erakusten. Ildo horretan ere, liburu hau bikaina da.

Amaitzeko, eta mamiaz, zer? galdetuz gero, ni neu hasierakora itzuliko nintzateke. Mamia hunkigarria du liburu honek. Bada, horretaz beste ezer esan ez badut gehiago esatea irakurleari atseginaren apur bat kentzea litekeelakoan egin dut.

Azken kritikak

Mundu ikuskerak euskal narratiba garaikidean: modernitatearen krisitik postidentitatearen promesera
Gorka Mercero

Mikel Asurmendi

Biennale
Beatriz Chivite

Peru Iparragirre

Mina edo libertatea!
Kepa Larrea

Javier Rojo

Hodien metafisika
Amelie Nothomb

Amaia Alvarez Uria

Nora goaz euskalduntasun honekin?
Joxe Manuel Odriozola

Joannes Jauregi

Gaizki ulertua
Irene Nemirovski

Aiora Sampedro

Hitzontziak
Xabier Montoia

Iratxe Esparza

Poesia kaiera
Rosalia de Castro

Igor Estankona

Mendi-joak
Aingeru Epaltza

Javier Rojo

Mendi-joak
Aingeru Epaltza

Peru Iparragirre

Gerezi denbora
Inazio Mujika Iraola

Amaia Serrano Mariezkurrena

Eoskola. Heziketa hipermodernoa
Mitxelko Uranga

Javier Rojo

Txoriak dira bederatzi
Tere Irastortza

Aitor Francos

Haizeari begira
Jon Ariza de Miguel

Usoa Alberdi Fernández

Artxiboa

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Ekaina 2017

Maiatza 2017

Apirila 2017

Martxoa 2017

Hedabideak