« Hiltzeko mila modu | Eraldaketaren testigantza »

Izen baten promesa / Hedoi Etxarte / Susa, 2025

Aitor Etxarteren liburua, belaunaldi oso batena Aiora Sampedro / El Correo, 2026-03-28

Abenduan egunkariak argitaratzen dituen urteko liburu onenen zerrendan txertatu genuen Hedoi Etxarteren “Izen baten promesa”. Idazlearen lehen narratiba, zentzu klasikoan, liburua da (aurretik poesia-bildumak eta nobela grafikoa argitaratuak ditu) eta aurreko kasuetan bezala, iruindarraren proposamena arriskatua zela espero izatekoa zen. Hala ere, urteko zerrenden formatuak ez duenez beti nahi adina espaziorik uzten gehiago merezi lukeen liburuan sakontzeko, berriz inguratu naiz Etxarteren liburura.

Edo esan liteke, Aitor Etxarteren liburura. Izan ere, semeak aita gazterik hil izanagatiko bizi duen dolua eramateko etorkizunean aitarekin biziko ez dituen uneak, aitak Etxarte jaio aurretik bizi zituenak ezagutzearekin ordezkatzen ditu. Liburua, beraz, aitaren hileta ondoan hasten da, ideia batean, susmo batean, bizitza osoan gizabanako batek izandako emozio, gertaera, pentsamenduak kondentsatzeko ezintasunari buruz hausnartzen duen kapitulu autobiografiko batean. Hortik tiraka, Etxartek bere aita berak ezagutu aurretik izan zena deskubritzeko elkarrizketa-saio bat hasiko du; hura gaztaroan ezagutu zutenekin elkartuz. Eta horrela, Iruñea 70eko hamarkadan mugiarazi zuten langile-mugimenduek eta haien kontrako errepresioak berreskuratuko ditu. Dokumentu historiko bezala garatzen da liburua hein handi batean. Merezi du asko jakiteko bateko eta besteko militanteek berek zerk pentsatzen duten funtzionatu zuela politikoki eta zerk ez. Eta testuak aurrera egin ahala, memoria ariketa hori etorkizuneko mundua eraikitzeko substratu bilakatuko zaio egileari.