« Egiten-egiten egiten da libertatea | Aitor Etxarteren liburua, belaunaldi oso batena »

Düsseldorfeko txibatoa / Karlos Linazasoro / Erein, 2025

Hiltzeko mila modu Aiora Sampedro / El Diario Vasco, 2026-03-28

Düsseldorfeko txibatoa Espainia hegoaldean, Andaluzian, bizi den alemaniar baten testigantza da. Karlos Linazasororen estilo bereizgarrienean, umore beltza, parodia eta are satira ere, nahasten ditu bere egunerokoaren berri ematen digun gizon honen ikuspegiak. 100 orrialde eskaseko liburu honetan umorea bilatuko du irakurleak ipuin luze baten moduan edo, nondik begiratu, ipuin laburren bilduma batean.

Tarteka absurduaren zantzuak dituen ipuin bidezko kontakizunak, Karl Alemaniako “txibatoak” Espainia eta espainiarrak zein modutan ikusten dituen eta nolako hartu emana duen haiekin ezagutzen dugu. Antza, alemaniarrak, nazismoaren oihartzun psikoanalitiko batez eri, legea betearaztearen oinordeko ikusten du bere burua eta inguruko herritarrak salatzen ditu arau-hausterik txikienean harrapatzean. Badago hor satira bat, guztiok, zentzu psikoanalitiko Foucaultianoan, barnean dugun poliziarena. Parodia bat ere ikusi uste izan dut, orokorrean, munduarekin haserre bizi diren herritarrena. Testigantzak aurrera egin ahala, liburua konplikatzen da, protagonistarengan garapen bat antzematen da: herritar burubero horren irudia urtzen hasiko da eta sadiko baten itxura hartzen hasiko da. Tamalez, parean topatzen ditun espainiar topikoaren herritar desitxuratuek, zorigaiztoko amaiera izaten dute eta ia kapitulu bakoitzean heriotza bat agertuko da.

Heriotza bakoitzaren aurrean alemaniarrak eta topatzen dituen herritarrek izaten dituzten elkarrizketa absurduki filosofiko eta traszendenteek eragiten dute Jose Luis Cuerda espainiar zinemagilearen estiloa gogoraraztea.