susa | literatur emailuak | literaturaren zubitegia | euskarari ekarriak | armiarma | klasikoak | aldizkarien gordailua | basquepoetry | ipuina.eus | ganbila.eus

« Ildo ikusezinen arragoan | Tximeleta hilak berpizteko hitzak »

Lurraz beste / Garazi Arrula Ruiz / Txalaparta, 2023

Leku komunen hertsadurak Paloma Rodriguez-Miñambres / El Diario Vasco, 2023-04-22

Garazi Arrulak haur eta gazte literaturako zenbait obra argitara eman ditu, eta bere bigarren ipuin-liburua aurkeztu digu oraingoan. Zortzi istoriotan erakusten du bere gaitasuna giza inguruneari so egiteko eta emakumezko pertsonaia interesgarriak eratzeko paradoxak, beldurrak aurkitzen direlarik. Hari komun bat sumatzen da gaietan: nahiz eta kontakizunen azalean denek eguneroko kontu arruntak diruditen, ezkutuan badaude ezohiko osagaiak, aurrez kontatua izan denetik urruntzen eta pertsonaien desegonkortasunarekin zerikusia dutena. Esaterako, paralelismoa ezartzen da protagonistak egiten duen etxeen bilaketaren eta bere bizimoduarekiko deserosotasunaren artean (“Habitat”); bikote baten harremanaren hasieraren eta bilakaeraren-desegitearen detaileak azaltzen dira emakumearen oroipenetatik (“Felicidad”), edo seme-alabak bakean uzten ez dituen ama sudurluzea irudikatzen da, seme-alaba horiek pertsona helduak direla konprenitu gabe (“Hau bukatzen denean”). Idazleak ez du amaiera harrigarririk bilatzen kontakizunetan, pertsonaiak xehatzea baizik, haien barne eta kanpoaldearen arteko kontrajarpenetan pitzadurak islatu nahian.

Egileak badaki zer adierazi nahi duen eta segurtasuna transmititzen du istorioen sorreran. Dosifikatu egiten du irakurlearentzako argibidea; hala, ikus dezakegu narratzaile eta emakume protagonisten ahotsak nola elkartzen diren, pertsonaien bakarrizketek jartzen baitute agerian beren bilakaera edota norabiderik eza. Dena den, ipuin batzuen hedadura luzeak erritmoa moteltzen du. Halaber, ironia da errelato hauen beste ezaugarri nabarmenetako bat. Arrularen istorioak errealitateari atxikiak daude, haien detaileetan arakatuz, pertsonaien barruko ezinegonaren eta deslekuen lekukotasuna eskaintzen duen bitartean.