kritiken hemeroteka

7.777 kritika

Azken kritikak

« | »

Poesia kaiera / May Ayim (Garazi Ugalde Pikabea) / Susa, 2020

Orbainak Javier Rojo / El Diario Vasco, 2020-12-05

May Ayim-en poesia inguruarekiko desegokitasunetik sortua dela ematen du. Izan ere, emakume honen historiari erreparatzen badiogu, konturatuko gara bizitzea tokatu zitzaion munduaren eta beraren artean lubakitzat hartzen zuen arrakala agertzen zitzaiola, eta honek bere identitateaz behin eta berriro galdetzera eraman zuen poeta. Alemanian jaio zen 1960. urtean, ama alemaniarra eta aita ghanatarra zituelarik, “xarnegua” beraz, mestizoa alegia. Jatorri honi gaineratu behar zaio familia alemaniar batek (zuria) adoptatu zuela. Jaiotiko marka ahaztu ezina izango balitz bezala, azalaren kolorea oinarrizko osagaia bihurturik agertzen da bere literaturan, horrek determinatzen baitu bai berak besteekin bai besteek berarekin erlazionatzeko modua. Jatorri alemaniar zuriko pertsonek emakume afrikarra ikusten zuten berarengan, beltzaranegia benetako alemaniarra izateko. Baina afrikarra izateko ere arazoak zituen, bere kultura azken finean alemaniarra baitzen. Besteak beste, arrazismo eta xenofobiak sortutako baztertzea ezagutu zuen, eta horren berri eman zuen bere poesian. May Ayim (1960-1996) antologian ikus daitekeen bezala, haren poemak zuzenak dira, politikoak eta militanteak askotan, errealitate erasokorretik etorritako esperientzien ondorioak. Baina haren poesian agertzen den jarrera honek beste gai batzuk azaltzeko ere balio izan zion. Berak Berlineko harresia nola erortzen zen ezagutu zuen eta mendebalde osoan gertakari hori laudatzen zen bitartean, harresia desagertzearen bestelako ondorioak jakin zituen. Haren poesian agertzen zaiguna sendatu gabeko zauriak baitira, denbora pasatu arren inoiz osorik desagertzen ez diren orbain mingarriak uzten dituztenak. Eta min hori baztertuen aldeko jarreran islatu zuen poemetan. Zauriak, baina, ez ziren inoiz osorik jabaldu, eta oso gazte (36 urte besterik ez) hil zen modu tragikoan.

Azken kritikak

Algara mutilatuak
Ane Labaka Mayoz

Irati Majuelo

Poesia kaiera
Christopher Okigbo

Igor Estankona

Iturria
Unai Elorriaga

Iban Zaldua

Sotoan gordeak
Miren Gorrotxategi

Arrate Beristain Uriarte

Etxeko urak
Leire Bilbao

Jose Luis Padron

Arkanbele kantak
Mikel Taberna

Aiora Sampedro

Mizia min
Jon Ander Urkiaga

Nagore Fernandez

Algara mutilatuak
Ane Labaka Mayoz

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Poesia kaiera
Edna St. Vincent Millay

Igor Estankona

…eta infernuko demonioa adiskide
Iñaki Irisarri

Paloma Rodriguez-Miñambres

Zartatua / 4.48 Psikosia
Sarah Kane

Amaia Alvarez Uria

Erabili goldea hilen hezurren gainetik
Olga Tokarczuk

Irati Majuelo

Lilurabera
Yurre Ugarte

Paloma Rodriguez-Miñambres

Dendaostekoak
Uxue Alberdi

Mikel Asurmendi

Artxiboa

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Urria 2020

Iraila 2020

Abuztua 2020

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Hedabideak