kritiken hemeroteka

7.701 kritika

Azken kritikak

« | »

Sargori / Pello Lizarralde / Pamiela, 2001

Sargoriak jotzen gaituenean Maite Gonzalez Esnal / 111 aldizkaria, 2019-01

Pello Lizarralderen “Sargori liburua zine-kamera batek idatzia dirudi, izan ere, bere idazkeraren meritua baita irakurriz bat ikus ahal ditugula Ėabardurarik txikienak ere. Istorio anitzak, koloretsu —usaintsu ere ausartzen naiz esatera— betetzen dituzte hamar narrazioak xx. mendeko udan, Euskal Herriko edozein herritan kokatuak.

Neurri handi batean eguraldia da protagonista, ondo baitakigu sargoriak mundua leku arrotza eta gizakiak “ez gure baitakoak” bihur ditzakeela. Ametsak, desio izkutuak zein apeta zoroak azaleratzen omen dira siestaren orduan.Literatura klasikoak arriskuen ordua dela, Pan jainkoaren txirulak tentagarria zaigulako. Antzeko zerbait diosku J.B. Agirrek alberdaniaz.

Hamar atalak haize hegoaren mende daude; bero sapa, sargori, andraize-ko egun horietan, gizakiok zenbateraino aldatzen garen gure desio izkutuenik, malenkoniak edota asperdurak, azaleratzen zaizkigunean.

Uda betea herriko plaza hustuan. Arratsaldeko lehen ordua (bazkalondoa); lantegiak itxita, langile kanpotarrak oporretan euren jaioterrietan, bertakoak hondartzan, neska-mutil nerabeak asper-asper eginda abenturekin amesten pretilen kontra eserita. Beste zer eginik otutzen ez zaie eta, para-ba-pa-pa gogaitu bat errepikan.

Ustekabean iritsiko zaie aukera: “Agure bat desagertu da” entzun orduko, mendian gora abiatuko dira eta gorpu urkatua garraiatzen duen gizon koadrilarekin egingo dute topo. Gazte menturazaleei tragedia atera zaie bidera bizitzaren metafora gisa.

Uda-betea landetxe batean. Jabeak andregaiarekin hondartzan, logelak oraindik gordetzen du emakumeak utzitako perfumea. Arrasto tentagarria, (madarikatua?) lanean gelditu behar izan duen etxezainarentzat. Lorategian norbait dabil, neskatila bat masustak biltzen (lapurtzen?) . Gizonak bere amorrua lasaitzeko, bere ezinegona arintzeko, mixerableki, morroiaren botere fanfarroiaz baliatuz, sei masusta ale lortu dituen neskatoa uxatzen du petriletik.

Beste irudi bat: Mutil koadrila errekan jolasten. Gorputzen biluziak jolasteko gogoa kilikatzen, nerabeen artean ohi den moduan, jolasak sesio itxurapean mozorrotuak. Finean, elkarri ukitzeko, zakarki badaere, balio die. Baina basoan bertan antzemango dute bikote bat larrua jotzen. Ezin eramanezko irudia oraindik misterio zaien mutilentzat. Ezin eramanezkoa denez, gazte sentiminen koadrila harrika hasten da sexualitatearen misterioan sartu direnen kontra. Harrikada inozoa? Desio debekatuen aurrean biolentziaz erantzun, ezin besterik?

Pello Lizarralde era honetako pasadizoak deskribatzen dizkigu Sargori liburuan, desio izkutuen menpe bizi direnen erantzunak, euren erreakzioak eta aldarteak. Istorio xamurrek agerian jartzen dizkigute bero sapak jotzen duenean zein aldakor bihur gaitezkeen adin zein jenero guztietakook. Istorio xamurrak luma arinez eta begirada kupidatsuez deskribatuak dira liburu hau osatzen dituzten hamar istoriok.

Azken kritikak

Hiruki gatazkatsua
Marina Sagastizabal

Nagore Fernandez

Naparra, kasu irekia
Jon Alonso

Aiora Sampedro

Eros
Eric Dicharry

Javier Rojo

Bidasoan gora
Eneko Aizpurua

Mikel Asurmendi

Ibaiertzeko ipuina
Oihane Amantegi Uriarte

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Argiantza
Pello Lizarralde

Hasier Rekondo

Nola gorde errautsa kolkoan
Miren Agur Meabe

Javier Rojo

"C'est la vie" kantatzen dute zaharrek
Karlos Zabala

Arrate Beristain Uriarte

Ibaiertzeko ipuina
Oihane Amantegi Uriarte

Rafa Ugalde

Abaro
Itxaro Borda

Javier Rojo

Nik kantatu eta dantza egiten du mendiak
Irene Sola

Amaia Alvarez Uria

Hilketa lokartua
Agatha Christie

Irati Majuelo

Poesia kaiera
May Ayim

Igor Estankona

Aireportuko musika
Luis Garde

Javier Rojo

Artxiboa

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Urria 2020

Iraila 2020

Abuztua 2020

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Hedabideak