kritiken hemeroteka

7.850 kritika

Azken kritikak

« | »

Eulien bazka / Hasier Etxeberria / Susa, 2003

Ikustekoa Igor Estankona / Deia, 2003-05-20

Ikustekoa. Halakoxea da Hasier Etxeberriaren nobela. Damian Arruti forentseari gertatzen zaizkionak (eta gertatzen ez zaizkionak) fotogramarik fotograma eta zinean bezala jarraitzeko moduko estiloa aukeratu du elgoibartarrak. Protagonistari gertatzen ez zaizkionak ere aipatu beharrean izan gara, liburuko kontrazalean esaten zaigun moduan nobela honek “izeberg batek bezala” zati txikiena daukalako agerian. “Ia ezer ez da dirudiena, iruzur egin ohi digu-eta begi bistakoa denak”. Protagonistaren begietatik ikus dezakegun nobela bat izakeran ikusten den guztia ez da egia, eguneroko bizitzan dakusagun guztia egia ez den modu berean. Horri buruzko gogoeta bat ere bada ”Eulien bazka”. Gizabanakoak epizentro bakartzat bere burua jartzearen arriskuaz jabetzen da Damian Arruti. Beranduegi, irakurleak konprobatuko duenez. Baina ordurarte egiten dugun ibilbidea eta ibilbide horretan aurkitzen dugun guztia zirraragarria da. Azkenerako ez dakigu zer den akzidentala eta zer garrantzitsua. Nobelaren garaipenik handiena da hori.

Hasier Etxeberriaren azkenengo lanetatik gailenena da duda barik ”Eulien bazka”. Guretzat alde batera utzi behar litzateke ”Inesaren Balada”, beste irakurlego batentzat idatzia ezezik beste asmo eta helburu batekin idatzia izan zelako. Ezin izan dugu ordea ekidin ”Arrainak ura baino” lanarekin alderatzea. Oraingoan Etxeberriak jendearen bihotza barik erlazio sozialen muina du aztergai. Halakoetan maiz gertatzen den gisan, errealitate konkretu batean argiago oinarrituz hobeto deskribatu ditu pertsonaren arazoak eta galderak, xumeak zein sakonekoak. Asebete ez gintuen ”Arrainak ura baino” ahaztu arazi digu di-da batean liburu bikain honekin. Nobela honetako pertsonaiek, euren indibidualtasunean, gizartearen erradiografia posible bat erakusten dute.

Tipularen mila azalak artikulu honetan zuritu ezin badira ere, badaude idazleak modu sotilean ukitzen dituen hainbat gai. Damian Arruti eta bere orbitan dabiltzan beste planetek talka egiten dutenean sortzen dira gogoetok. Batzuk gizon/emakume dikotomiaren ingurukoak dira (protagonista ez da, ez, argitasun eredu bat) eta beste batzuk borroka armatutik hasi eta sukaldaritzarainokoak izan daitezke. Sakonean beti dago egia eta gezurraren muga lausoen gaineko azterketa egiteko ahalegin bat. Hori da irakurlearentzat prestatutako ustekabekoa.

Azken kritikak

Sortaldekoak
Hedoi Etxarte

Asier Urkiza

Dama
Jon Gerediaga

Nagore Fernandez

Bihotz-begietan
Xabier Lizardi

Igor Estankona

Argiantza
Pello Lizarralde

Jon Martin-Etxebeste

Taxiak ez dira inoiz gelditzen
Xabier Montoia

Txema Arinas

Eskuan beti zerbait
Maialen Berasategi Catalan

Irati Majuelo

Empar Pineda Erdozia: gorputzak hala eskatua
Kattalin Miner

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Zeruko belardiak
John Steinbeck

Hasier Rekondo

Arkanbele kantak
Mikel Taberna

Mikel Asurmendi

Urpean murgildu
Lidia Txukovskaia

Nagore Fernandez

Bertute txikiak
Natalia Ginzburg

Asier Urkiza

Algara mutilatuak
Ane Labaka Mayoz

Maitane Legarreta Etxezarreta

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Jose Luis Padron

112 poema biziari hegalak jartzeko
Begoña Abad de la Parte

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Artxiboa

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Ekaina 2021

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Hedabideak