kritiken hemeroteka

7.572 kritika

Azken kritikak

« | »

Gauez harrizko zubiaren azpian / Leo Perutz (J.M. Olaizola "Txiliku" / Joxe Mari Berasategi) / Elkar, 2019

Lehia urrunetik Javier Rojo / El Diario Vasco, 2019-12-28

Euskal irakurleek aspaldian izan zuten Leo Perutzen (1882-1957) literatura ezagutzeko parada, Pragan jaiotako idazlearen “Bederatzietatik bederatzietara” nobelarekin. Eta oraingoan, idazle honen beste idazlan bat dastatu dezakete, J.M. Olaizola eta Joxe Mari Berasategi itzultzaileen lanari esker. “Gauez harrizko zubiaren azpian” izenburuarekin argitaratu da. Irakurlea liburu honetara hurbiltzen denean jasoko duen lehenengo inpresioa narrazio bilduma baten aurrean dagoela izango da. Izan ere, idazlan honetan azaltzen diren atalek ipuin beregainak ematen dute hasiera batean. Baina poliki-poliki irakurtzen hastean jaso duen inpresio hura aldatuz joango da.

Lehenengo eta behin, pertsonaiak errepikatzen direla ohartuko da eta gero badagoela atal guztiak lotzen dituen haria ere, hari itxuraz xumea, baina bildumari koherentzia osoa emango diona, atal guztiek zentzua hartzen baitute hari horretan betetzen duten lekuaren arabera. Denbora eta lekuaren aldetik kokagune zehatza dugu: argumentua Pragan kokatzen da, XVI. eta XVII. mendeen artean. Eta narrazio osoa bi pertsonaiaren arteko lehia edo kontrajarpena izango balitz bezala antolatuta dago: batetik, Rudolf II.a enperadorea eta, bestetik, Mordechai Meisle judu aberatsa dira lehia honetan parte hartzen duten pertsonaiak. Elkar ezagutu gabe, elkarri eragiten diote, eta elkarreragin sotil horren azpian mugitzen dira beste pertsonaiak eta gertatzen zaizkienak. Rudolf II.ak enperadore apetatsu eta ergela dirudi; Meisle judu aberatsak enperadorea urrez hornitzen duen bitartean bere botere ezkutua areagotzen du. Istorioan errealismoa eta fantasia elkartzen dira, ametsezko eta magiazko mundua eta errealitatezkoa parez pare suertatzen direlarik, beste testuinguru batean errealismo magiko deitzen zenaren antzeko planteamenduaren bidez. Eta honez gain, narrazioaren ikuspuntua ere aipatu behar da, irakurlea liburua irakurri ahala konturatuko den bezala idazlearen garaitik eta idazleak bere bizitzan ezagututako aldaketetatik kontatuta baitago, lainoen artean galdutako mundu baten oroimena azalduz eta ezinbestez galera horrek utzitako hutsunean tristeziaren aztarna utziz.

Azken kritikak

Bazterreko ahotsak
Miren Tirapu Goikoetxea

Amaia Alvarez Uria

Poesia guztia
Safo

Javier Rojo

Moskito
Igor Estankona

Aitor Francos

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Marta Goikoetxea

Bitakora kaiera
Ibon Sarasola

Mikel Urkixo Aierdi

Gilles de Rais
Anjel Lertxundi

Marta Goikoetxea

Miserikordia etxea
Joan Margarit

Jose Luis Padron

Argiantza
Pello Lizarralde

Aiora Sampedro

Hotz industriala
Julen Belamuno

Joannes Jauregi

Hotz industriala
Julen Belamuno

Ibon Egaña

Hotz industriala
Julen Belamuno

Javier Rojo

Noiz arte arrazoi
Juan Kruz Igerabide

Igor Estankona

Ibaiertzeko ipuina
Oihane Amantegi Uriarte

Irati Majuelo

Isiltasuna
Eneritz Artetxe Aranaz

Javier Rojo

Artxiboa

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Hedabideak