kritiken hemeroteka

7.850 kritika

Azken kritikak

« | »

Andrezaharraren manifestua / Mari Luz Esteban / Pamiela, 2019

Subjektu berria Javier Rojo / El Diario Vasco, 2019-11-23

Mari Luz Estebanen bigarren poema liburuan subjektu berri bat jartzen da erdigunean, idazlanaren izenburuan aipatzen den andrezahar hori. Izan ere, liburu honetan, subjektu horretara nola heldu den eta zer nolako ezaugarriak dituen azaltzen da. Poema hauetan irakurle moduan kontuan izan behar dugun lehenengo gauza hauxe da: Estebanen poesia ideien inguruan antolatzen da, sentimenduak haien ondorioak direlarik. Beraz, hausnarrean ari diren poemak azaltzen zaizkigu hemen, hausnarrera bultzatu nahi dutenak. Subjektu berri horrengana heltzeko hiru ataletan antolatzen dira liburu honetako testuak.

Lehenengo atalean zahartzaroan dauden emakumeak aurkezten dira, beste baten begietan nola ikusten diren azalduta. Emakume horien guztien bidez zahartzaroak emakumeengan nola eragiten duen erakusten zaigu. Bigarren atalean ikuspuntua aldatu egiten da, subjektu poetikoak zahartzaroa besteengan ikusi beharrean bere buruarengan gauzatuta aurkezten baitu, nitasuna gailentzen den bitartean. Subjektu poetikoak hausnartzen du zahartzaroak berarengan sortu dituen aldaketen gainean, eta batez ere gorputzean eragiten dituen aldaketetan oinarrituta, giza harremanez, sexuaz edota amodioaz mintzo da, besteak beste. Baina adinak eta denboraren igarotzeak ez ezik, generoak ere eragiten dio subjektu honi. Eta horrela heltzen gara liburuaren hirugarren atalera, liburu osoari izenburua ematen dionera. Bi osagai horiek (adina eta generoa) bilduta, subjektu berriaren ezaugarriak eta zertzeladak azaltzen dira. Lehenengoz, subjektu berri honek izena behar du, izendatzean izaeraren jabe egiten baita: andrezaharra. Bere buruaren jabe den adineko emakumea izanik, subjektu berri honek besteekiko harremanak baztertu gabe ez du besteen arabera bizi nahi, ez du besteek egin dezaten nahi. Bere burua eraiki nahi du modu kontzientean.

Honelako poesian mezua, aldarrikapena, esperientzia komunikatzea funtsezkoa da, eta alde honetatik begiratuta logikoa dirudi baliabide erretorikoen erabilera bigarren mailan geratzea.

Azken kritikak

Sortaldekoak
Hedoi Etxarte

Asier Urkiza

Dama
Jon Gerediaga

Nagore Fernandez

Bihotz-begietan
Xabier Lizardi

Igor Estankona

Argiantza
Pello Lizarralde

Jon Martin-Etxebeste

Taxiak ez dira inoiz gelditzen
Xabier Montoia

Txema Arinas

Eskuan beti zerbait
Maialen Berasategi Catalan

Irati Majuelo

Empar Pineda Erdozia: gorputzak hala eskatua
Kattalin Miner

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Zeruko belardiak
John Steinbeck

Hasier Rekondo

Arkanbele kantak
Mikel Taberna

Mikel Asurmendi

Urpean murgildu
Lidia Txukovskaia

Nagore Fernandez

Bertute txikiak
Natalia Ginzburg

Asier Urkiza

Algara mutilatuak
Ane Labaka Mayoz

Maitane Legarreta Etxezarreta

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Jose Luis Padron

112 poema biziari hegalak jartzeko
Begoña Abad de la Parte

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Artxiboa

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Ekaina 2021

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Hedabideak