kritiken hemeroteka

7.599 kritika

Azken kritikak

« | »

Andrezaharraren manifestua / Mari Luz Esteban / Pamiela, 2019

Subjektu berria Javier Rojo / El Diario Vasco, 2019-11-23

Mari Luz Estebanen bigarren poema liburuan subjektu berri bat jartzen da erdigunean, idazlanaren izenburuan aipatzen den andrezahar hori. Izan ere, liburu honetan, subjektu horretara nola heldu den eta zer nolako ezaugarriak dituen azaltzen da. Poema hauetan irakurle moduan kontuan izan behar dugun lehenengo gauza hauxe da: Estebanen poesia ideien inguruan antolatzen da, sentimenduak haien ondorioak direlarik. Beraz, hausnarrean ari diren poemak azaltzen zaizkigu hemen, hausnarrera bultzatu nahi dutenak. Subjektu berri horrengana heltzeko hiru ataletan antolatzen dira liburu honetako testuak.

Lehenengo atalean zahartzaroan dauden emakumeak aurkezten dira, beste baten begietan nola ikusten diren azalduta. Emakume horien guztien bidez zahartzaroak emakumeengan nola eragiten duen erakusten zaigu. Bigarren atalean ikuspuntua aldatu egiten da, subjektu poetikoak zahartzaroa besteengan ikusi beharrean bere buruarengan gauzatuta aurkezten baitu, nitasuna gailentzen den bitartean. Subjektu poetikoak hausnartzen du zahartzaroak berarengan sortu dituen aldaketen gainean, eta batez ere gorputzean eragiten dituen aldaketetan oinarrituta, giza harremanez, sexuaz edota amodioaz mintzo da, besteak beste. Baina adinak eta denboraren igarotzeak ez ezik, generoak ere eragiten dio subjektu honi. Eta horrela heltzen gara liburuaren hirugarren atalera, liburu osoari izenburua ematen dionera. Bi osagai horiek (adina eta generoa) bilduta, subjektu berriaren ezaugarriak eta zertzeladak azaltzen dira. Lehenengoz, subjektu berri honek izena behar du, izendatzean izaeraren jabe egiten baita: andrezaharra. Bere buruaren jabe den adineko emakumea izanik, subjektu berri honek besteekiko harremanak baztertu gabe ez du besteen arabera bizi nahi, ez du besteek egin dezaten nahi. Bere burua eraiki nahi du modu kontzientean.

Honelako poesian mezua, aldarrikapena, esperientzia komunikatzea funtsezkoa da, eta alde honetatik begiratuta logikoa dirudi baliabide erretorikoen erabilera bigarren mailan geratzea.

Azken kritikak

Ene baitan bizi da
Maddi Ane Txoperena

Javier Rojo

Funanbulistaren beldurra
Karlos Gorrindo

Javier Rojo

Miñan
Amets Arzallus Antia

Arrate Beristain

VHS
Oier Guillan

Javier Rojo

Bost egun, bost gau
Manuel Tiago

Javier Rojo

Hiru geltoki lurrun
Galder Perez

Javier Rojo

Aro beilegia
Lizar Begoña

Javier Rojo

Izuaren osteko gogoeta
Susan Buck-Morss

Ibai Atutxa Ordeñana

Haize-lekuak
Amaia Telleria

Javier Rojo

Bideko hitza. Euskal poema modernoen antologia (1951-2019)
Askoren artean

Igor Estankona

Ibaiertzeko ipuina
Oihane Amantegi Uriarte

Hasier Rekondo

Ibaiertzeko ipuina
Oihane Amantegi Uriarte

Javier Rojo

Hizlandia
Iñigo Aranbarri

Aritz Galarraga

Mami Lebrun
Kepa Errasti

Javier Rojo

Artxiboa

Iraila 2020

Abuztua 2020

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Hedabideak