kritiken hemeroteka

8.350 kritika

« | »

Munstro abertzalea / Ignazio Aiestaran / Elkar, 2002

Poesia politikoa Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2003-04-27

Deigarria egiten da, gaur egun, Ignazio Aiestaranek idatzi duen poema liburua. Batetik eta liburua bera, alegia liburuko poemak irakurri aurretik, Joxe Azurmendiren epilogoari ekin behar. Badakit ez dela ohiko-ohikoa izaten liburu bat atzekoz aurrera irakurtzea, baina egunkariarekin nik behintzat halaxe jokatzen dut, atzealdean egoten baitira berririk bitxienak eta ederrenak. Joxe Azurmendiren epilogoa, bestalde, ez da nolanahikoa, berak bakarrik liburuko berrogeita hamar orrialde betetzen baititu, horietako gutxi batzuk, erdiak-edo, liburuari buruzkoak. Interesgarria da, benetan, Joxe Azurmendiren saioa —ez dago bestela izendatzerik—, gaur egungo gai garrantzitsu bati buruzkoa baita, unibertsalismoaz, mestizaiaz eta partikularismoaz. Ez naiz hasiko hemen Azurmendirena aztertzen, luze joko lidakeelakoan, ez berrogeita hamar orrialde betetzeraino, noski, baina bai tarte honek eskatzen dituen lerroak baino gehixeago.

Itzul gaitezen beraz Ignazio Aiestararengana eta has gaitezen liburuarekin. Liburu politikoa da, baina ez da politikoki ortodoxoa dei daitekeena. Izan ere, hitza aske ateratzen denean idazle-lumatik, ortodoxia guztiak uzten ditu atzean, edo behintzat horretan saiatzen da. Saioa aipatu dudanez, Joxe Azurmendiren epilogora itzuliz, esan dezadan haren esaldi bat dudala buruan: “Poeta bat hori da: behin eta berriro mozorroak erori egiten zaizkion bat”. Poesia, izan ere, biluzketa da, goitik behera eta goitik behera biluzte bat, den bezala agertzea. Baina nor da agertzen den bezala? Nor ageri da jendaurrean den bezalako? Den bezalako izan nahi hori ez al da mozorro berria janzteko gogoa? Tira, metafisikatan ari gara sartzen. Eta Aiestaranen poemak ez dira metafisikoak, politikoak baizik. Ikuspegi bat ematen dute Euskal Herriari buruz eta bertako zenbait gertakariri buruz. Batzuetan ironia azaltzen da: “Euskal Herria/ Euskal Hilerria”. Besteetan esaldi lodi eta biribila: “Aldizko oldarrak/ koldarrak dira”. Egia ere bada izenburuak garrantzia duela poemotan. Baina natural dago idatzita, Arestiti gustatzen zitzaion bezala, “hitz lainoez”.

Azken kritikak

Sorginak, emaginak eta erizainak
Barbara Ehrenreich / Deirdre English

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Ez naiz ondo akordatzen
Karlos Linazasoro

Mikel Asurmendi

Gerezi-denbora
Montserrat Roig

Amaia Alvarez Uria

Presbiziak lagundu omen digu
Edu Zelaieta

Mikel Asurmendi

Itsaso amniotikoa
Oihane Jaka

Aitor Francos

Itzulpena-Traducción
Angel Erro

Jon Jimenez

Itzulpena-Traducción
Angel Erro

Asier Urkiza

Maitasuna eta dirua, sexua eta heriotza
Mckenzie Wark

Nagore Fernandez

Fiesta: Eguzkia jaikitzen da
Ernest Hemingway

Aritz Galarraga

Biharraren hegietan
Maddi Sarasua Laskarai

Maddi Galdos Areta

Gaueko azken expressoa
Eneko Aizpurua

Aiora Sampedro

Aingeruak eta neskameak
June Fernandez

Ibon Egaña

...eta gauetik, euria
Fertxu Izquierdo

Nagore Fernandez

Nekropolia
Boris Pahor

Asier Urkiza

Artxiboa

2024(e)ko uztaila

2024(e)ko ekaina

2024(e)ko maiatza

2024(e)ko apirila

2024(e)ko martxoa

2024(e)ko otsaila

2024(e)ko urtarrila

2023(e)ko abendua

2023(e)ko azaroa

2023(e)ko urria

2023(e)ko iraila

2023(e)ko abuztua

Hedabideak