kritiken hemeroteka

8.826 kritika

« | »

Ipuinak / Isaac Bashevis Singer (Koro Navarro) / Alberdania-Elkar, 2003

Lekukotasuna Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2003-04-13

Duela gutxi auzuneko liburutegian aurkitu nuen Isaac Bashevis Singerren autobiografia. Hemendik, txoko honetatik, gomendatzen diot irakurle den orori liburu horren irakurketa, atsegina izateaz gainera baduelako zer erakutsi bertan. Egia esan, Bashevis Singerren bizitzak berak idatzitako eleberrien kutsua du. Poloniako juduen artean sortua, juduek jasan izan zituztenak jasan zituen. Baina, tartean, eta hori da Bashevis Singerrek azpimarratzen duena, bai bere bizitzaz bai besteen bizitzaz ari denean, mundu bat ikusi zuen, ekialdeko juduek osatzen zuten mundua. Hori dena gain behera joan zen eta azkenik, naziek bultzaturik, desagertu egin zen, zeruan ke moduan. Auschwitzen, alegia. Izan ere, Auschwitzera eraman zituzten juduek esaten baitzuten, umore beltza erakutsiz, handik sortzeko modu bakarra tximiniatik zela. Juduek umorea zuten, zalantzarik ez. Eta umore hori da, hain zuzen, Isaak Bashevis Singerrek erakusten duena, euskarara itzuli diren ipuin hauetan.

Bashevis Singer heriotzatik libratu egin zen, Ameriketara ihes egiteko aukera izan zuelako. Ameriketan zegoelarik ez zuen gehiegi idatzi arrazakideen patu gaiztoari buruz. Bizitza aurrera zihoakion neurrian, berak ere aurrera jo zuen, atzean utzitakoa ahaztu gabe ordea. Memoria baita Bashevis Singerren, eta idazle izan nahi duen ororen, kokalekua. Gogoratzen naizenez, ia haren liburu guztiak irakurri baititut, haurtzaroko oroitzapenek toki handi eta zabala betetzen dute harenean. Judu askenazien artean, jiddishez idatziz, Bashevis Singer komunitate baten ahots bihurtu zen. Bere historiak oso lokalak dira, baina horrek ez du esan nahi guk euskaldunok halakorik ulertzeko eragozpenik dugunik. Mundu txiki horri gurea baita, gure egiten duguna literaturaren bidez. Liburuak zortzi ipuin biltzen ditu. Esan behar dut niri gehien gustatzen zaidana falta dela, “Market kaleko Spinoza”, baina hala ere ipuin duinak dira, ipuin erakusgarriak, ipuin-lekukoak.

Azken kritikak

Nola esaten zaio agur ama bati
Uxue Razkin

Peru Iparragirre

Mari-alderrai
Colette

Aritz Galarraga

Erreplika
Maialen Berasategi Catalan

Ibon Egaña

Hegal egiten
Eneko Bidegain

Mikel Asurmendi

Sorbatza
Markel Sanchez

Asier Urkiza

Dakigun hori
Garazi Arrula Ruiz

Nagore Fernandez

Ipuinak eta antzezlanak
Lourdes Iriondo

Amaia Alvarez Uria

Ezezagunak trenean... irakurtzen
Miren Billelabeitia

Paloma Rodriguez-Miñambres

Dakigun hori
Garazi Arrula Ruiz

Mikel Asurmendi

Narrugorrik
Ixiar Rozas

Peru Iparragirre

Lera
Castillo Suarez

Maialen Sobrino Lopez

Hezitopia
Nora Salbotx

Joxe Aldasoro

Atzerakarga
Fermin Etxegoien

Asier Urkiza

Manifestu filosofikoa
Agustin Arrieta Urtizberea

Aritz Pardina Herrero

Artxiboa

2026(e)ko azaroa

2026(e)ko urria

2026(e)ko iraila

2026(e)ko abuztua

2026(e)ko uztaila

2026(e)ko ekaina

2026(e)ko maiatza

2026(e)ko apirila

2026(e)ko martxoa

2026(e)ko otsaila

2026(e)ko urtarrila

2026(e)ko

Hedabideak