kritiken hemeroteka

7.413 kritika

Azken kritikak

« | »

Isturitzetik Tolosan barru / Joxan Artze / Egilea editore, 1969

50 urte aurrera Jose Luis Padron / Bilbao, 2019-02

1960ko hamarkadan bide berriak, apurtzaile eta berritzaile izan zirenak, jorratzen hasi ziren euskal kulturaren arloan. JoxAnton Artzeren Isturitzetik Tolosan barru ez-ohiko poesia liburua testuinguru hartan kokatzen da.

Harzabal goitizenez sinatzen zuen garaian argitaratu zuen Isturitzetik Tolosan barru, poema-liburu kontzeptutik haratago doan liburua, baina kritikariek ez zioten behar adina jaramonik egin, Juan Mari Lekuona poetak izan ezik.

“Ona emen bide berriak ireki dituan liburu estimagarria. Aozko literaturaren teknika, itzen dizdira aberatsa, plastikaren teknika poesiduna, bertsolari tenperamentua: auek dira Artzek darabilzkian lan-tresnarik onurazkoenak. Zenbait gauzatan, euskal poesiari begiratuta, Artzeren bildumak inoiz egin ez diren saioak ditu”, idatzi zuen Lekuonak 1970ean liburuari Zeruko Argian egin zion kritikan.

Liburua 1969an argitaratu zen, eta Artzeren lehenbiziko poema-liburua dugu. Artze bera izan zen editorea eta argitaratzailea. Liburu bera, literatura balioaz gain, esperimentazio eta abangoardiako artelana zen. Mikel Garai arkitektoaren lerroak daude, orrialde batzuk moztuta eta tolestatuta; aurkibidea, berriz, paper lodiagoko orri solte bat, mapa bat da; orriz orri joan beharrean, liburua herriz herri doa, ibilbide geografiko horretan Zuberoatik Gipuzkoara eginiko bidaia irudikatzen da, horregatik deitzen da Isturitzetik Tolosan barru; azaleko irudiak Jose Luis Zumeta pintorearenak dira; eta collage itxura duten irudiek, liburuaren poetikaren berri ematen digute. 3.000 aleko tirada izan zuen, Zarauzko Itxaropena etxeak inprimatua, eta binilozko disko txiki bat zekarren, Loiola Irratiaren egoitzan grabatua, liburuko poema batzuen grabazioa jasotzen zuena.

Liburua agortuta zegoenez, jende askorentzako erabat ezezaguna zen. Horregatik, 2007an Isturitzetik Tolosan barru liburuaren berrargitalpena aurkeztu zuten Pamiela argitaletxeak eta Arteola elkarteak. Faksimil gisa kaleratu zuten, ezagutzera ematearekin batera gure letretan daukan tokia aitortzeko.

50 urte pasa dira Isturitzetik Tolosan barru kaleratu zenetik. 50 urte aurrera begira jarri gintuen Artzek.

Azken kritikak

Naufragoen altzoa
Gorka Setien

Igor Estankona

Etxeak eta hilobiak
Bernardo Atxaga

Ibon Egaña

Amua
Aritz Gorrotxategi

Javier Rojo

Soinujolearen semea
Bernardo Atxaga

Txema Arinas

Afrikanerrak
Eneko Barberena

Joannes Jauregi

Aitaren etxea
Karmele Jaio

Aiora Sampedro

Urre urdinaren lurrina
Jurgi Kintana

Aritz Galarraga

Kabitu ezina
Aintzane Usandizaga

Usoa Alberdi Fernández

Zeldak
Elena Olave

Alex Uriarte

Etxeak eta hilobiak
Bernardo Atxaga

Iratxe Esparza

Iturria
Unai Elorriaga

Javier Rojo

Sorginak, emaginak eta erizainak / Emakumezko sendalarien historia bat
Barbara Ehrenreich / Deirdre English

Irati Majuelo

Ene herri txikia
Gaël Faye

Hasier Rekondo

Andrezaharraren manifestua
Mari Luz Esteban

Javier Rojo

Artxiboa

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Hedabideak