kritiken hemeroteka

7.325 kritika

Azken kritikak

« | »

Isturitzetik Tolosan barru / Joxan Artze / Egilea editore, 1969

50 urte aurrera Jose Luis Padron / Bilbao, 2019-02

1960ko hamarkadan bide berriak, apurtzaile eta berritzaile izan zirenak, jorratzen hasi ziren euskal kulturaren arloan. JoxAnton Artzeren Isturitzetik Tolosan barru ez-ohiko poesia liburua testuinguru hartan kokatzen da.

Harzabal goitizenez sinatzen zuen garaian argitaratu zuen Isturitzetik Tolosan barru, poema-liburu kontzeptutik haratago doan liburua, baina kritikariek ez zioten behar adina jaramonik egin, Juan Mari Lekuona poetak izan ezik.

“Ona emen bide berriak ireki dituan liburu estimagarria. Aozko literaturaren teknika, itzen dizdira aberatsa, plastikaren teknika poesiduna, bertsolari tenperamentua: auek dira Artzek darabilzkian lan-tresnarik onurazkoenak. Zenbait gauzatan, euskal poesiari begiratuta, Artzeren bildumak inoiz egin ez diren saioak ditu”, idatzi zuen Lekuonak 1970ean liburuari Zeruko Argian egin zion kritikan.

Liburua 1969an argitaratu zen, eta Artzeren lehenbiziko poema-liburua dugu. Artze bera izan zen editorea eta argitaratzailea. Liburu bera, literatura balioaz gain, esperimentazio eta abangoardiako artelana zen. Mikel Garai arkitektoaren lerroak daude, orrialde batzuk moztuta eta tolestatuta; aurkibidea, berriz, paper lodiagoko orri solte bat, mapa bat da; orriz orri joan beharrean, liburua herriz herri doa, ibilbide geografiko horretan Zuberoatik Gipuzkoara eginiko bidaia irudikatzen da, horregatik deitzen da Isturitzetik Tolosan barru; azaleko irudiak Jose Luis Zumeta pintorearenak dira; eta collage itxura duten irudiek, liburuaren poetikaren berri ematen digute. 3.000 aleko tirada izan zuen, Zarauzko Itxaropena etxeak inprimatua, eta binilozko disko txiki bat zekarren, Loiola Irratiaren egoitzan grabatua, liburuko poema batzuen grabazioa jasotzen zuena.

Liburua agortuta zegoenez, jende askorentzako erabat ezezaguna zen. Horregatik, 2007an Isturitzetik Tolosan barru liburuaren berrargitalpena aurkeztu zuten Pamiela argitaletxeak eta Arteola elkarteak. Faksimil gisa kaleratu zuten, ezagutzera ematearekin batera gure letretan daukan tokia aitortzeko.

50 urte pasa dira Isturitzetik Tolosan barru kaleratu zenetik. 50 urte aurrera begira jarri gintuen Artzek.

Azken kritikak

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Sustrai Colina

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Javier Rojo

Mari-mutil handi baten bluesa
Leslie Feinberg

Onintza Irureta Azkune

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Javier Rojo

Oroimenaren xaflakortasunaz
Paloma Rodriguez Miñambres

Javier Rojo

Urtaroak eta zeinuak
Jon Gerediaga

Igor Estankona

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Iratxe Esparza

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Hasier Rekondo

Deklaratzekorik ez
Beñat Sarasola

Javier Rojo

Mundutik mundua
Edu Zelaieta

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Amaia Alvarez Uria

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Igor Estankona

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Estibalitz Ezkerra

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Javier Rojo

Artxiboa

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Hedabideak