kritiken hemeroteka

7.119 kritika

Azken kritikak

« | »

Zer luzea negu hau / Josu Goikoetxea / Elkar, 2018

Epikarik bakoak Igor Estankona / Argia, 2018-11-04

Oraindik buruz errezita nezake Josu Goikoetxearen 1991ko Urruzunoko “behelaino artifiziala/ kartoizko karriketan./ Hiria lotan da/ eta heroiak zera diotso/ neska bular politari: ‘Deboirmetequieroadiós’/ Baina zuk ez,/ zu Englanden egon zinen/ eta haren ezpain lodietan/ besterik irakur dezakezu./ ‘ImustgoIloveyoubye’“.

Eibarren Asier Serranok antolatzen zituen poeta gazteen egunetara etortzen zen, eta isiltasun lodi batekin entzuten genizkion Leonard Cohenenak bezain eder, biolentoak ziren poemak. Erreferentziak zeuzkan, oharturik zegoen erritmoaren garrantziaz. Poema haiek unibertsalak ziren, ulerterrazak, normalak.

Normaltasun hori, erraiak inarrosten zizkiguna, horixe zen gehien miresten genuena. Eta joan dira ordutik zenbait negu luze, eta Goikoetxea (Gernika, 1974) poema liburu batekin dator, poema normalez egina, gaztaroko epikarik gabe apika, baina eguneroko bizitzako ekintza heroikoz betea: “Eta hara/ zentro komertzialeko/ arropa dendako/ probadorean/ gizon bat/ gortina ezdeus batek/ ozta estaltzen duen/ metro koadroan/ arropak probatzen”.

Ahapaldirik ahapaldi giza urtaroak badoaz eta badatoz. Haurtzaroa ageri da; baita amodioa ere; heriotzaren azken udaberria. Pozik egotekoa da bizirik egon eta Josu Goikoetxearen narotasuna dastatzea, bere begietatik ikustea zenbait trajedia gozo.

Poema itxuraz sinple hauen konplikazioaren fruitu ote da lilurabide hori?

Hemen ez da betetzen Koldo Izagirrek Balizko erroten erresuma-n zioen hura, alegia, ez garela gauza gezurra bezain eder esateko egia. Izan ere, zer da egia, zer gezurra? Giza existentzian, ez al dira biak edertzen? Engainu arrunt hori da liburuaren muina, bidaia den bezala helburuarena: “Itakara/ etorria/ hazia da/ huntz-orria// Ez laudoa/ ez loria/ galduz doa/ memoria”.

Josu Goikoetxearen munduan ilintia, koaderno paper bat, aitaren berokia… dena da arina eta era berean esanahiz kargatua. Dena da sakona eta artifizio bakoa. Dena gorena eta apala. Ez da erraza azaltzen, berben aukeraketarekin daukalako zerikusia. Eta barne-erritmoekin. Poeta gazteen egunetan inbidiaz entzuten genituen poema haiek direlako, hainbat negu eta gero, gugana itzuli.

Azken kritikak

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Peru Iparragirre

Gerrak ez du emakume aurpegirik
Svetlana Aleksievitx

Amaia Alvarez Uria

Amek ez dute
Katixa Agirre

Estibalitz Ezkerra

Ohe hutsetan
Izaskun Gracia Quintana

Alex Uriarte Atxikallende

Batzuen ametsak bertzeen zelai zulatuak dira
Hasier Larretxea

Javier Rojo

Erreka haizea
Sonia González

Iratxe Retolaza

Proleterka
Fleur Jaeggy

Aiora Sampedro

Udaberri kantoi-hautsia
Mario Benedetti

Joannes Jauregi

Zuloa
Xabier Gantzarain

Hasier Rekondo

Mecanografiak
Harkaitz Cano

Javier Rojo

Zer luzea negu hau
Josu Goikoetxea

Igor Estankona

Sekula kontatu behar ez nizkizun gauzak
Iban Zaldua

Iratxe Esparza

Poesia kaiera
Yannis Ritsos

Javier Rojo

Sekula kontatu behar ez nizkizun gauzak
Iban Zaldua

Aitor Francos

Artxiboa

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Hedabideak