kritiken hemeroteka

7.178 kritika

Azken kritikak

« | »

Mari-mutil handi baten bluesa / Leslie Feinberg (Fermin Zabaltza) / Katakrak, 2018

Mari-mutil handi baten bluesa Garazi Arrula Ruiz / Erria, 2018-09

Jess Goldbergen bizitza lehen pertsonan kontatzen zaigu eleberri honetan, aurrenekoz, 1993an, ingelesez kaleraturiko Stone butch blues izenekoaren itzulpenean. Jess judua, mari-mutila eta langile klasekoa aurkezten zaigu, 40-50eko urteetan New Yorkeko estatuan hazia; umetatik behin eta berriz entzun behar izan du neska ala mutila ote den, eta galdera horri erantzun beharrak ardazten du istorioa. Hain zuzen, genero identitatearen bilatze bat da kontaketa, sexu eta genero sistema binarioak kolokan jarri eta gorputzaren mugak moldatu nahia. Mari-mutila izateko modu anitz badirela ikasiko du Jessek, ez larritasun, bortizkeria eta samin gutxirekin.

AEBn eta Kanadan mafiak kontrolaturiko tabernetan elkartzen ziren lesbianak, gayak, drag queenak eta komunitate baztertuak 1960-70 inguruan. Bai giro hori bai askapen borrokaren hastapenak eta kontraesan edo eztabaidak ezin hobeki ezagutuko ditugu, ez soilik Jessen ahotsetik, baita inguratzen duten kideen ikuspegitik ere: horrela, gaiaren konplexutasun eta zalantzak agerian utziko dituzte. Poliziaren eta kaletarren biolentzia fisiko eta hitzezkoa izugarri gogorra da pasarte batzuetan, nola desberdin sentitzearen ondoriozko lotsak eta hersturak. Eguneroko ekintza txiki eta oharkabeetan borrokatu beharraren nekea ere azaleratzen da oso modu finean. Horregatik, Jess eta kideen arteko elkartasun eta babes sareek arnasa eman diote irakurle honi, istorio latzean argi printza itxaropentsuak baitira.

Generoaren konplexutasun osoaz gainera, arras interesgarria da kontaketak beste borrokekin egiten dituen lotura naturalak, intersekzionalitateaz hainbeste mintzatzen garen honetan. Bereziki, langile klasearen lan eta bizi baldintzen berri eta sindikatuen antolaketaren berri ematen zaigu, kontaketaren zati handi bat Buffaloko fabriketan gertatzen denez. Vietnamgo gerra ere agertzen da. AEBren parte hartze militarrarekin eta herritarren nahiz agintarien posizio hartzeekin batera. Natibo amerikarren egoera, arrazakeria eta klase zapalkuntza han eta hemen tartekatuko dira transfobia eta beste identitate atxikimendu batzuekin, loturak behartu gabe. Ahots, bidegurutze eta ikuspegi horien guztien bidez jasoko dugu zinez gomendagarria den kronika-errelato politiko hau. Fermin Zabaltzaren lan handiari esker.

Azken kritikak

Hariak
Yoseba Peña

Joannes Jauregi

Bizitza ez al da oso arriskutsua?
Joseba Sarrionandia

Aiora Sampedro

Egunero hasten delako
Ramon Saizarbitoria

Aritz Galarraga

Maitatu zure egunak
Pako Aristi

Igor Estankona

Bihotzean daramagun mundua
Maite Darceles

Peru Iparragirre

Lurra bere erro gorrira
Karlos Linazasoro

Alex Uriarte Atxikallende

Kamisoi zuri zetazkoa
Alaine Agirre

Estibalitz Ezkerra

Larrutik ordaindua
Joseba Lozano

Javier Rojo

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Ibon Egaña

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Javier Rojo

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Mikel Asurmendi

Sekula kontatu behar ez nizkizun gauzak
Iban Zaldua

Usoa Alberdi Fernández

Gure oroitzapenak
Joseba Sarrionandia

Marta Goikoetxea

Hariak
Yoseba Peña

Iratxe Esparza

Artxiboa

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Hedabideak