kritiken hemeroteka

7.096 kritika

Azken kritikak

« | »

Azala erre / Danele Sarriugarte / Elkar, 2018

Bigarrenaren zailtasunak Hasier Rekondo / Deia, 2018-05-05

Kritikoak latz jipoitu zituen arren, Witold Gombrowicz handiak horrela aholkatzen zigun literatur lanak iruzkintzen jarduten dugunoi: “Literatur kritikaren xedea ez da gizaki batek bestea epaitzea, eskubide berberak dituzten bi pertsonalitateen topagunea da. Beraz: ez ezazu epairik eman. Zeure erreakzioen berri eman, besterik ez”.

Danele Sarriugarteren (Elgoibar, 1989) bigarren lanak, Azala erre (Elkar, 2018), nire baitan sortu erreakzioak gazi-gozoak dira. Anfora hautsi da. Jakina da, Erraiak lehen eleberri bikain eta arrakastatsuaren ondorengoak topiko guztiak betetzeko aukera guztiak zituen. Izan ere, lehenaren gorentasuna parekatzea oso zaila zen, niretzako 2014ko libururik onena ezbairik gabe, eta ondotxo zekien hori Sarriugartek berak. “Nolabaiteko pornografia sexual eta emozional baten mugetan barrena, bakarrizketa adiktibo horretan zehar, irakurleak ez du atseden hartzeko aukera larregirik izango, plok-plok-plok onomatopeiaren lagun, gin-tonic bat prestatzeko eta irakurketari berriro ekiteko ez bada”, adierazia nuen, duela 4 urte.

Erraietatik azalera jauzi handia dago. Lehen nobela handi batetik erdipurdiko bigarrenera egon daitekeena, apika. Eta jauzi hori egiteko Sarriugartek estiloa aldatzea erabaki arren, ez dio interesa piztu pertsonalitate honi. Azala zuzenagoa da sintaxiaren aldetik, erraietako korapilo askaezinekin alderatuz. Dena den, formaren eraldatze horrek ez ditu bazter uzten egilea bera eta bere obsesioak. Bete-betean agertzen baitzaigu liburu osoan zehar, lehen liburuarekiko nolabaiteko distantzia formalak ez du halakorik edukian.

Hiru atal klasikoetan, gehi epilogoa, banatzen da nobela: ikus-entzunezkoen mundu hiper-hipster eta hiper-itxuratian, non botere borrokek egoen tamainak zizelkatzen baitituzten, Mirenek ogibidea eta ospea ditu xede. Jarraitzeko astunak diren data zehatzekin mugatu denbora jauziez eraiki ildo narratibo ezberdinetan hain gustuko dituen digresioak tartekatzen dira. Halere, thriller-aren nolabaiteko kutsua duen tramak lotsagabe galtzen du interesa nobelak aurrera egin ahala, diru-paketearen elementua inozoa iruditu zait. Bartzelona eta Donostia artean eszenaratzen dira Sarriugarteri kuttun zaizkion gaiak eta pertsonaiak: Fundazio batek muntatu arte-lehiaketa baten azpijokoak, sare sozialen dimentsio soziologikoa eta pertsonal eskizofrenikoak, norberaren auto-estimua besteen gain utzi beharrak sortzen dizkigun okatzeko eta horditzeko gogoak, gazteen ezintasunak etxebizitzak duintasunez eskuratzeko, krisiaren ondorengo etorkizun ilunen gaineko hausnarketak, artista izan beharraren frustrazioak… Betiere, ikuspegi feminista oso pertsonala ehundura gisa barreiatzen da narrazioan.

Esan dezadan, halaber, istorio nagusiak ez duela, ez pisuagatik ez interesaren aldetik nobela oso bat eraikitzeko nahikoa indarrik. Halere, digresioak etxeko marka dira eta horietan ematen du bere onena elgoibartarrak. Aurreko entregan baino neurtuagoak diren digresioongatik merezi du nobela laburrak. Izan ere, bigarrenak beti izaten dira zailenak jakituriaz epatatzeko gaitasunari esker estreinakoz zerua ukitu duzunean. Hirugarrenaren zain geratzen gara, epai pertsonalik gabe.

Azken kritikak

Hitzen ahairea
Gotzon Barandiaran

Mikel Asurmendi

Bihotzean daramagun mundua
Maite Darceles

Amaia Alvarez Uria

Aramotz
Iñaki Irasizabal

Aiora Sampedro

Maitalea
Marguerite Duras

Joannes Jauregi

Tximeletak bizkarrean
Ugaitz Agirre

Ibon Egaña

Poesia kaiera
Al Berto

Javier Rojo

Poesia kaiera
Alejandra Pizarnik

Peru Iparragirre

Pausoa noiz luzatu
Andoni Egaña

Amaia Serrano Mariezkurrena

Beltzak, juduak eta beste euskaldun batzuk
Joxe Azurmendi

Javier Rojo

Emakume burugabea
Antxiñe Mendizabal Aranburu

Jose Luis Padron

Azalberritze bat
Esti Martinez Diaz de Cerio

Igor Estankona

Sekula kontatu behar ez nizkizun gauzak
Iban Zaldua

Aiora Sampedro

Zu entzuteko gaude
Xabier Mendiguren Elizegi

Joannes Jauregi

Maitalea
Marguerite Duras

Hasier Rekondo

Artxiboa

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Hedabideak