kritiken hemeroteka

7.325 kritika

Azken kritikak

« | »

Mina edo libertatea! / Kepa Larrea / Pamiela, 2017

Askatasunaren alde Javier Rojo / El Diario Vasco, 2018-02-17

Kepa Larrearen eskutik bi liburu heldu dira Xabier Minaren figura aldarrikatzeko, idazlan bat non hari buruzko istorioak-eta biltzen diren, eta historia alorreko saiakeraren barruan koka daitekeen liburua, “Mina edo libertatea!” izenburuarekin argitaratua. Azken honetan Kepa Larrea Xabier Mina nafarraren irudia eraikitzen saiatzen da, historian izan duen partean oinarrituta. Mina 1789an jaio zen, Otaon. Eta hil, 1817an hil zuten, Mexikon. Bizitza laburra, ikus daitekeenez, baina bere laburrean, bi gertakari historikoren erdigunean agertzen zaigu. Minak ospea lortu zuen frantseskadan, Nafarroako gerrillarien buruzagietako bat izan baitzen. Napoleonen soldaduen aurkako gerra horretan, Xabier Mina nabarmendu zen frantsesen gudarosteak xaxatu zituelako. Historiaren bidezidorrak bitxi xamarrak dira eta gerra amaitu ondoren bertan heroiak izandako asko traidoreen alderdira pasatuak ziren, absolutistek boterea berreskuratu eta gero.

Erbestea eta espetxea ezagutu zituen, lehenengo Frantzian eta gero Ingalaterra aldean. Eta azkenean, Mexikoren independentziaren alde borrokatzea erabaki zuen. Horretarako Ameriketara joan zen 1816an. Mexikon, Nafarroan ospetsu bihurtu zuten abildade militarrak erabiltzen saiatu zen, baina azkenean, errealisten tropek atxilo hartu eta 1817an fusilatu zuten. Ibilbide honekin askotan pertsona eta pertsonaiaren arteko mugak zehaztea zaila gertatzen da. Kepa Larrearen saiakeran Minaren jarrera politikoa azpimarratu nahi da. Izan ere, liburuan agertzen denaren arabera, Mina errepublikazale agertzen zaigu, Espainiako monarkia absolutistaren kontrakoa, eskuzabala, liberala, eta Mexikora egin zuen espedizioaren argitan, internazionalista. Libertatea aldarrikatzen zuen gauza guztien gainetik.

Historiografia ofizialak baztertu nahi izan duen pertsonaia argitara ekartzeko merezimendua dauka saiakera honek, ia abentura nobela bat bezala irakurtzen den idazlanak.

Azken kritikak

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Sustrai Colina

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Javier Rojo

Mari-mutil handi baten bluesa
Leslie Feinberg

Onintza Irureta Azkune

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Javier Rojo

Oroimenaren xaflakortasunaz
Paloma Rodriguez Miñambres

Javier Rojo

Urtaroak eta zeinuak
Jon Gerediaga

Igor Estankona

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Iratxe Esparza

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Hasier Rekondo

Deklaratzekorik ez
Beñat Sarasola

Javier Rojo

Mundutik mundua
Edu Zelaieta

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Amaia Alvarez Uria

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Igor Estankona

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Estibalitz Ezkerra

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Javier Rojo

Artxiboa

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Hedabideak