kritiken hemeroteka

7.178 kritika

Azken kritikak

« | »

Mina edo libertatea! / Kepa Larrea / Pamiela, 2017

Askatasunaren alde Javier Rojo / El Diario Vasco, 2018-02-17

Kepa Larrearen eskutik bi liburu heldu dira Xabier Minaren figura aldarrikatzeko, idazlan bat non hari buruzko istorioak-eta biltzen diren, eta historia alorreko saiakeraren barruan koka daitekeen liburua, “Mina edo libertatea!” izenburuarekin argitaratua. Azken honetan Kepa Larrea Xabier Mina nafarraren irudia eraikitzen saiatzen da, historian izan duen partean oinarrituta. Mina 1789an jaio zen, Otaon. Eta hil, 1817an hil zuten, Mexikon. Bizitza laburra, ikus daitekeenez, baina bere laburrean, bi gertakari historikoren erdigunean agertzen zaigu. Minak ospea lortu zuen frantseskadan, Nafarroako gerrillarien buruzagietako bat izan baitzen. Napoleonen soldaduen aurkako gerra horretan, Xabier Mina nabarmendu zen frantsesen gudarosteak xaxatu zituelako. Historiaren bidezidorrak bitxi xamarrak dira eta gerra amaitu ondoren bertan heroiak izandako asko traidoreen alderdira pasatuak ziren, absolutistek boterea berreskuratu eta gero.

Erbestea eta espetxea ezagutu zituen, lehenengo Frantzian eta gero Ingalaterra aldean. Eta azkenean, Mexikoren independentziaren alde borrokatzea erabaki zuen. Horretarako Ameriketara joan zen 1816an. Mexikon, Nafarroan ospetsu bihurtu zuten abildade militarrak erabiltzen saiatu zen, baina azkenean, errealisten tropek atxilo hartu eta 1817an fusilatu zuten. Ibilbide honekin askotan pertsona eta pertsonaiaren arteko mugak zehaztea zaila gertatzen da. Kepa Larrearen saiakeran Minaren jarrera politikoa azpimarratu nahi da. Izan ere, liburuan agertzen denaren arabera, Mina errepublikazale agertzen zaigu, Espainiako monarkia absolutistaren kontrakoa, eskuzabala, liberala, eta Mexikora egin zuen espedizioaren argitan, internazionalista. Libertatea aldarrikatzen zuen gauza guztien gainetik.

Historiografia ofizialak baztertu nahi izan duen pertsonaia argitara ekartzeko merezimendua dauka saiakera honek, ia abentura nobela bat bezala irakurtzen den idazlanak.

Azken kritikak

Hariak
Yoseba Peña

Joannes Jauregi

Bizitza ez al da oso arriskutsua?
Joseba Sarrionandia

Aiora Sampedro

Egunero hasten delako
Ramon Saizarbitoria

Aritz Galarraga

Maitatu zure egunak
Pako Aristi

Igor Estankona

Bihotzean daramagun mundua
Maite Darceles

Peru Iparragirre

Lurra bere erro gorrira
Karlos Linazasoro

Alex Uriarte Atxikallende

Kamisoi zuri zetazkoa
Alaine Agirre

Estibalitz Ezkerra

Larrutik ordaindua
Joseba Lozano

Javier Rojo

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Ibon Egaña

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Javier Rojo

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Mikel Asurmendi

Sekula kontatu behar ez nizkizun gauzak
Iban Zaldua

Usoa Alberdi Fernández

Gure oroitzapenak
Joseba Sarrionandia

Marta Goikoetxea

Hariak
Yoseba Peña

Iratxe Esparza

Artxiboa

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Hedabideak