kritiken hemeroteka

7.468 kritika

Azken kritikak

« | »

Gaizki ulertua / Irene Nemirovski (Jose Antonio Sarasola) / Alberdania, 2017

Distira singlea Aiora Sampedro / Berria, 2018-02-11

Alberdaniaren itzuleran Irene Nemirovskyren nobela ekarri digu Joxe Antonio Sarasolaren eskutik euskarara itzulia. Ez da Alberdaniak euskaraz argitaratzen duen Nemirovskyren lehen liburua, 2009. urtean Arimen maisua, 2011n Birjinak nahiz Suite frantsesa, eta 2012an Odolaren maisua ere argitaratu baitzituen. Txalaparta argitaletxeak ere argitaratu zuen Dantzaldia nobela, 2006an. Beraz, Alberdaniaren hau Nemirovsky osoa euskarara ekartzeko ahalegin horretan kokatzen da.

Kritika askotan aipatzen da Nemirovskyren nobeletako karga biografikoa, baina, azken finean, zein idazlek ez du idazten beretik? Ez al da hori autofikzioaren gatazketako bat?

2012an Iratxe Esnaolak Nemirovskyren Birjinak iruzkintzerakoan botatako hitzak neure egin nahiko nituzke oraingo honetan ere: “Askok, kontakizunen esplikazioa haren biografian aurkitu dute, eta edizioen gibel solasetan eta hitzaurreetan hala interpretatu. Halakorik ukatu gabe, uste dut merezi duela kortse biografiko batzuetan estuegietatik aske irakurtzea haren lanak”. Alberdaniaren edizioan, Gibel solas gisa txertatzen da nobelaren eta idazlearen biografiaren arteko loturaren interpretazio posible bat; zilegi dena, baina ez horratik bakarra. Egia da bere bizitzari argiki lot dakizkiokeen pasarteak badirela nobelan (Frantziako giro burgesean hazitako emakumea, euskal kostaldera egindako opor-bidaiak, eta abar). Baina idazlearen gaitasunaren erakusle da kontakizunean gertakari lokaletan oinarrituz unibertsaltasuna lortzea: pertsonaien ahotan agertzen dira humanitatearen ardurarik funtsezkoenak.

Esan nahi da idazleak aurreko lanetan erakusten dituen obsesio berberak erakusten dituela Gaizki ulertua-n ere: gerrarekiko desolazioa, txikizioaren ondoren ezer eraikitzeko ezina, burgesiaren desilusioa eta gizon-emakume harremanetan sortzen diren ezin salbatuzko desakordioak.

Hala ere, niri falta izan zait ziztatzaileago izatea emakume burgesaren dekadentzia esploratzen duenean: belle époque-aren distirari kontrapuntua ekarriko liokeen garraztasuna.

Azken kritikak

Ahanzturaren bezperan
Mikel Arruabarrena Larrarte

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Xabier Etxaniz Erle

Amua
Aritz Gorrotxategi

Hasier Rekondo

Pentaedroa
Kartxi - Txema Garcia-Viana

Javier Rojo

Hondarrak
Ruben Sanchez Bakaikoa

Txema Arinas

Aitaren etxea
Karmele Jaio

Amaia Alvarez Uria

Txipiroiak bere beltzean
Rafa Egiguren

Aiora Sampedro

17 segundo
Kirmen Uribe

Joannes Jauregi

Txipiroiak bere beltzean
Rafa Egiguren

Estibalitz Ezkerra

Francoren bilobari gutuna
Askoren artean

Javier Rojo

Pentaedroa
Kartxi - Txema Garcia-Viana

Amaia Serrano Mariezkurrena

Airea ez da debalde
Joseba Sarrionandia

Irati Majuelo

Amua
Aritz Gorrotxategi

Felipe Juaristi

Andrezaharraren manifestua
Mari Luz Esteban

Igor Estankona

Artxiboa

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Hedabideak