kritiken hemeroteka

7.178 kritika

Azken kritikak

« | »

Gerezi denbora / Inazio Mujika Iraola / Alberdania, 1999

Gerraren kontaketa gazi-gozoa Amaia Serrano Mariezkurrena / Argia, 2018-02-04

Errealitateak maiz fikzioa gainditzen duela esan ohi da. Eta halakoetan fikzio bidez errealitatea kontatu eta sinesgarri bihurtzea ez da lan erraza. Nobela honetan gerra garaiko istorio bitxi bat kontatzen zaigu, sinestezina irudi lezakeena, baina benetako gertaera bat oinarri duena. Valladolideko artzapezpikuaren bahiketa eta ihesa da, hain zuzen, kontagai. Alabaina, gertakizun hura fikzio bihurtzeko hautatu den tonuak egiten du liburua berezi: tragediaren eta komediaren arteko narrazio groteskoa dirudi.

Komikotasunetik dramararainoko bidea egiten du, hasierako egoera irrigarriak desegin eta gerraren krudeltasuna agerian utziz.

Idatzi-moldearen umore kutsua hiru baliabideren bitartez lortzen da. Batetik, zenbait pertsonaiaren ibilbide ideologikoa karikaturizatuz. Bestetik, anarkismoaren mugimenduan dabiltzan pertsonaia batzuen inkoherentziak nabarmenduz. Azkenik, gertaera batzuk muturrera eramanez. Horrez gain, pertsonaia historikoak narrazio komikoarekin nahasteak harridura, zirrara, irribarrea nahiz larritasuna sor dezake irakurlearengan, batez ere egoerak absurdoraino iristen direnean.

Bestalde, testuinguru gatazkatsu horretan Karmen pertsonaia da nabarmentzen denetako bat, eta haren ibilerek bihurtzen dute 1936ko Gerrari buruzko eleberrigintzako emakumezko ekintzaile bakanetarikoa. Hura da, hain zuzen, istorioaren norabidea aldatzeko gaitasuna duena: alde batetik, anarkista zoroaren amaiera eragiten duelako, eta bestetik, ezohiko emakume-irudia emanez, liderrari tiroa eman eta gudariak burutzera ausartu ez direna egiten baitu. Haatik, emakumezko pertsonaiaren irudikapenak erakusten du bulkadetatik eta sentimenduetatik egiten duela gerra, ezen arrazoi ideologikoa amodio-mendeku batetik abiatzen dela iradokitzen baita.

Eleberri honetan ipuingintzan trebatua den idazlearen eskua nabari da, irudien plastikotasunean, pertsonaien alderdi psikologikoaren sakontasunik ezean, ekintzen ugaritasunean eta kapitulu amaieretako intrigan. Irakurleari hari-mutur batzuk lotzeko eskatzen zaio, eta, trukean, bera konplize bihurtzeko asmoa dago nobelaren bukaeran, Donostiako alkate nazionalak artzapezpikuari eskainitako adierazpen publikoak istorioa irakurri duenak soilik ulertuko duen esanahia hartzen baitu, alkatearen ezjakintasuna agerian utziz.

Azken kritikak

Hariak
Yoseba Peña

Joannes Jauregi

Bizitza ez al da oso arriskutsua?
Joseba Sarrionandia

Aiora Sampedro

Egunero hasten delako
Ramon Saizarbitoria

Aritz Galarraga

Maitatu zure egunak
Pako Aristi

Igor Estankona

Bihotzean daramagun mundua
Maite Darceles

Peru Iparragirre

Lurra bere erro gorrira
Karlos Linazasoro

Alex Uriarte Atxikallende

Kamisoi zuri zetazkoa
Alaine Agirre

Estibalitz Ezkerra

Larrutik ordaindua
Joseba Lozano

Javier Rojo

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Ibon Egaña

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Javier Rojo

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Mikel Asurmendi

Sekula kontatu behar ez nizkizun gauzak
Iban Zaldua

Usoa Alberdi Fernández

Gure oroitzapenak
Joseba Sarrionandia

Marta Goikoetxea

Hariak
Yoseba Peña

Iratxe Esparza

Artxiboa

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Hedabideak