« Mundua zatikatzeko, hobe literatura | Gerraren kontaketa gazi-gozoa »

Eoskola. Heziketa hipermodernoa / Mitxelko Uranga / Pamiela, 2017

Eskolaren izaera Javier Rojo / El Diario Vasco, 2018-02-03

Mitxelko Urangak gaur egungo eskolan zer gertatzen den azaldu nahi du izenburutzat “Eoskola” hitza duen saiakera liburu honetan. Planteamenduaren hasiera ikusgarria da oso, eskolak erritu moduan ulertuta zer nolako ezaugarriak dituen eta zein bilakaera izan duen azaltzen du-eta. Hasierako planteamendu honen ondoren, gaur egungo heziketaren gainean ari da. Egilearen ikuspuntua guztiz ezkorra da. Gaur egungo eskola kapitalismoaren logikak agintzen duenaren arabera antolatuta dago, eta helburua du langile moldakorrak eta esanekoak ekoiztea. Eta horretan ere eskola ez da oso trebea, helburu hori ez baitu behar bezala betetzen. Ardatz honen inguruan idazleak azaltzen du umeekin eta gazteekin zer gertatzen den ere, hedonismoan eta berehalako plazerean hazitako belaunaldiak diren aldetik. Eta oinarri teoriko moduan, egile asko aipatzen badira ere, Zygmunt Baumanen ideiak agertzen dira.

Liburu hau, dena dela, ez da ikerketa lan bat, ezta saiakera ere, genero honek eskaintzen duen ohiko zentzuan. Askotan ematen du etorri ahala idatzitako ideia bildumaren aurrean gaudela. Gaiak gaia ekarriko balu bezala lotzen dira ideiak eta behin baino gehiagotan kontraesanak ageri dira. Idazlea, edonola ere, jakinaren gainean dago hori gertatzen dela eta planteatzen diren kontraesan horiei irtenbide ematen saiatzen da, kontraesanak paradoxa bihurtuta. Eskolaren oinarria eta bilakaera ikusi eta ia panfleto baten moduan gaur egungo hezkuntza kritikatu ondoren, azken atalean etorkizunari begira dauden proposamenak egiten ditu. Sistema gaizki dago, oso gaizki, hori da egilearen diagnostikoa. Baina osatzeko proposatzen dituen gutxieneko osagaiak gaur egun ezinezkoak begitantzen zaizkit, egoeraren baldintza objektiboek proposatutako aldaketak eragozten baitituzte.

Edonola ere, proposamen gehienak utopiaren esparrukoak iruditu arren, zenbait puntutan egindako hausnarketa baliagarria ez ezik ezinbestekoa ere bada.