kritiken hemeroteka

7.319 kritika

Azken kritikak

« | »

Testamentua / François Villon (Matias Mugica) / Erein-Igela, 2016

Gu, François Villon Jose Luis Padron / Bilbao, 2017-11

Frantziako lehen poeta modernotzat hartu izan da Villon. Parisen jaio zen 1431n, Joana D’Arc erre zuten urte berean, baina ez da jakina noiz hil zen. Idatzita iragarri zuen bezala, “ihesaldiari ematea beste erremediorik ez dago”.

Jakina dena da bizitza gorabeheratsua izan zuela, bere obretan horren lekukotasunak utzi baitzituen. Guztiari egin zion burla, dardo pozoitsuak bota zituen elizara, eskoletara eta kultura ofizialera, azken goliardoa izan zen, haren lagunak lumpeko pertsonaietan denetan ilustreenak ziren, letren gizartean egiazko madarikatua, aurreneko poeta hiltzailea, izan ere, eta dirudienez, izan zituen liskarren artean hamaikagarren pelea batean sartuta gertatzen da eta, lurretik harri bat hartu eta gizon bat zauritzen du aurpegian; handik bi egunera, zauritu hura hil zen.

Hiltze horren ondorioz, tribunal batek Parisko urkabean “urkatua eta itoa izatera” kondenatzen du Villon poeta. Orduan, herio kondena gainean zuela, Urkatuen balada famatua idatzi zuen. In extremis salbatu zen urkatokitik: 1463ko urtarrilean Parlamentuak lehengo epaia ezeztatzen du, baina deserrira bidaltzen du. Heriotza zigorraren ordez, hamar urtez Paristik kanpo bizitzera kondenatu zuten, eta orduan galdu zen haren aztarna.

Bere bizitzaz eta bere bizipenez, horiei guztiei buruz hitz egiten du bere lanetan. “Gainera, oso asmo gaiztoko eta ziri gaiztoko poemak egiten zituen: halakori halako oparia, eta halakori halako ziztada”, dio Matias Múgica itzultzaileak.

Ordea, Villonen espresio literarioa, lotsagabea, egiazkoa, une oro irribarre batekin giza kondizioaren hausnarketa egiten, aski klasikoa forman, baina erradikala oinarrian, Leopoldo Maria Paneroren sustrai poetikoetan eguneratu egin zen, harengan berraragitu. Esandakoaren harian irakur daiteke Paneroren funtsezko testuetako bat, Ni, François Villon izenburuaz argitaratuta.

Leopoldo María Panerori esker ezagutu genuen François Villon poeta. Matias Mujikaren lanari esker euskaraz irakurri ahal izan dugu.

François Villon poeta frantsesaren Testamentua obra itzuli du Matías Múgicak. Euskaraz argitaratu dute Erein eta Igela argitaletxeek elkarlanean, Literatura Unibertsala Bildumarako. 2017ko itzulpeneko Euskadi saria irabazi du.

Azken kritikak

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Iratxe Esparza

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Hasier Rekondo

Deklaratzekorik ez
Beñat Sarasola

Javier Rojo

Mundutik mundua
Edu Zelaieta

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Amaia Alvarez Uria

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Igor Estankona

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Estibalitz Ezkerra

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Javier Rojo

Munduko tokirik ederrena
Iñigo Aranbarri

Txema Arinas

Basa
Miren Amuriza

Usoa Alberdi Fernandez

Sofia Petrovna
Lidia Txukovskaia

Ibai Atutxa Ordeñana

Izuaren osteko gogoeta
Susan Buck-Morss

Peru Iparragirre

Berriro itzuliko balitz
Xabier Etxeberria

Javier Rojo

Irautera
Castillo Suarez

Igor Estankona

Artxiboa

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Hedabideak