kritiken hemeroteka

7.226 kritika

Azken kritikak

« | »

Idi orgaren karranka / Victor Hugo (Koldo Izagirre) / Elkar, 2002

Euskal Herria beste begiz Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2003-01-26

Egia da bidaiari asko igaro dela Euskal Herritik. Batzuek denbora gutxi egin zuten bertan; beste batzuek, gehixeago. Batzuek ikusitakoari buruz idatzi zuten, eta azkenik famaren lurrina iritsi zuten per secula seculorum, eta orain usaintsuak dira, usaingarri bezain. Beste batzuek ez zuten batere idatzi eta haien oroipenik ez da; ez da egongo ere haiei buruzko oroitzapenik. Eskerronekoak baikara euskaldunok, guri mesede egiten digutenekin ez besteekin. Victor Hugok mesede handia egin digu; ez dugu berehalakoan ahantziko, nekez lor baitezake euskaldunak Hugo baino enbaxadore hobeagorik. XIX mendean bisitatu gintuen arren, beti izango dugu gogoan.

Victor Hugo, dena dela, bidaiari porrokatua izan zen: Bizitza erdia igaro zuen honat-harat, batzuetan berak hala nahita, besteetan, behartuta, alegia, erbesteratuta. Victor Hugo, idazle handiaz gainera, iraultzaile izan baitzen 1830ean. Orduko gertaerei buruzko testu sorta bat idatzi zuen, “1830ko iraultzaile baten ideia eta iritziak”. Han irakur daiteke honako esaldi hau: “Erregeen azken arrazoia kanoi-bala da. Herrien azken arrazoia, harri-koxkorra”.

Ez dago gaizki. Ez da harritzekoa erbestean urte asko eraman izana. Dreyfussen kasua gertatu zenean, aldekoen saldoan jarri zuen bere burua, Zolarekin batera: “J’accuse”. Ez zen edozein, ez, Victor Hugo. Ez ziren edozein orduko idazleak.

Victor Hugo, besteak beste, Euskal Herrian zehar ibili zen. Baiona, Irun, Pasaia, Lezo eta Donostia ezagutzera iritsi zen, ez azaletik, irakur daitekeenez. Donostiari buruz idatzi zituen hitzek badute antza Barojak geroxeago idatzitakoekin.

Barojari, ordea, bertakoa izaki eta, ez diote barkatu. Testu indartsuak dira, izan ere, Victor Hugok izurik batere gabe idazten zuen, burura etorri bezala botatzen zuen bururatutakoa paper zuriaren gainera, geroaz pentsatzeke. Hugoren prosa —eta haren poesia esango nuke— ibaia da, ibai luze eta lasterra, baina argia oso. Gutxik izan dute halako askatasuna idazteko. Gizon askea baitzen, inor gutxi bezala.

Azken kritikak

1.362 km euri
Garazi Goia / Goizalde Landabaso

Peru Iparragirre

Winston
Martin Etxeberria

Aiora Sampedro

Laranja mekanikoa
Anthony Burgess

Joannes Jauregi

Etsaiak, lagunak, ezkongaiak, maitaleak, senar-emazteak
Alice Munro

Amaia Alvarez Uria

Aingurak eta arrangurak
Josu Jimenez Maia

Alex Uriarte

Larrutik ordaindua
Joseba Lozano

Iratxe Esparza

Amek ez dute
Katixa Agirre

Hasier Rekondo

Rosa itzuli da
Pako Aristi

Javier Rojo

Rosa itzuli da
Pako Aristi

Mikel Asurmendi

Ostadarrak lurra ukitzen duen lekua
Edorta Jimenez

Peru Iparragirre

Winston
Martin Etxeberria

Javier Rojo

Berriro itzuliko balitz
Xabier Etxeberria

Joannes Jauregi

Aldi baterako
Manu Lopez Gaseni

Igor Estankona

Disoluzio agiriak
Jose Luis Otamendi

Igor Estankona

Artxiboa

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Hedabideak