kritiken hemeroteka

7.603 kritika

Azken kritikak

« | »

Airearen isla / Mikel Hernandez Abaitua / Elkar, 2016

Maitasuna estalki Hasier Rekondo / Deia, 2017-02-18

Azken boladan puri-purian dago euskal nobelagintzan ildo narratibo nagusia mcguffin gisa erabiltzea, narratzaileak kontatu nahi digun istorio nagusiak zeharkako garrantzia izango balu gisa, egilearen pentsamendu-zaletasun-fobiak-laketasunak ildo narratiboaren barnean eta nonahi tartekatu ahal izateko. Literaturan soka luzea du joera horrek, nobela gisa ulertzen dugun artefaktu literarioak ez baitu bakarrik fikzioa lehenetsi historian zehar, diatriba filosofikoak edota hausnarketa kultuak narrazioaren osagai ezinbestekoak bilakatu baitaitezke, On Quixote edo Tristram Shandy aitzindari eta lekuko nagusiak izanik, besteak beste.

Mikel Hernandez Abaituak (Gasteiz, 1959) Airearen isla bere azken nobelan istorio nagusi lineala erabili du aitzakia gisa: literatur-iruzkingile-musika-esatari nihilista Joseba Agirregomezkortaren (Nick Hornbyren High Fidelity dakarkigu gogora haren musikarekiko harreman epidermikoak; iratzargailuarekin batera The Beatles-en Ob-la-di Ob-la-da kanta, McCartney-k konposatu kanta txepela du abiapuntutzat) eta Donostiako bus-gidari eta iragan trumoitsua duen Iratiren arteko harreman ez-konbentzionalak emango die bide Hernandez Abaituaren zaletasun nagusiei. Josebaren betiko bikotekide Karolinak umeak izateko gogorik ez izateagatik hura abandonatu ondoren, era nahiko bitxian aurkituko du Irati maitasun gaztea azken honek, Donostiako autobus batean emakume batek erdi behar izan ondoren, hain zuzen ere.

Hernandez Abaituak Kursaalean pertsonaiek ikusiko duten antzezlan-opera baten xedeekin egingo du bat: Hugo von Hofmannsthal-ek Strauss-en musikaren laguntzaz idatzitako Ariadne auf Naxos (1912), non osagai kultuak eta herrikoiak uztartzen baitituen. Keinu gisa, nobelako poeta txar baten poesia liburu plagiatu batetik aterako du bere nobelaren izenburua, sorkuntzaren ispiluak.

Aitor dezadan askotxo gustatzen zaidala idazleen eta haien kontuen gaineko azpi-generoa, kasu honetan iruzkingile baten gainekoa, orobat, Josebaren gaineko potretarekin nahiko identifikatua sentitu bainaiz zenbait pasartetan. “Baina ez, bera ez zen inoiz idazle frustratua sentitu, garbi izan zuen beti besteek idatzitakoa iruzkintzea zela bere bokazioa. Eta plazer handia”.

Joseba iruzkingileak gure idazle handi batekin kolaboratzeko aukera izango du argitaletxe baten eskaintzari esker, Gabriel Iturbe, Ramon Saizarbitoriaren alter-egoa nonbait, gure literaturaren zenbait barne berri emateko baliatuko da, erretratu sinesgarria erabat argitaletxeen mundukoa.

Donostiako xehetasun paisajistiko-gastronomiko-musikalak ondo baino hobeto ezagutzen dituen Hernandez Abaituak oso bestelako gaietan aditu fina dela erakusten digu 2006. urtean kokatu narrazioan: musika, literatura, opera, txirrindularitza, Donostia, Venezia, etab. Erritmo geldoa duen eleberri honetan hari narratibo ezberdinak (apika, Xabier lagunarekin duen atala liteke ahulena, Frantziako Tourraren eta txirrindularitzaren gaineko digresioak tarteko) elkar joka ari dira baina ondo dastatzen dira, mcguffin ezberdinen interesgarritasuna gorabehera.

Azken kritikak

Emakume burugabea
Antxiñe Mendizabal Aranburu

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Natura berriak
Jon Gerediaga

Javier Rojo

Nik kantatu eta dantza egiten du mendiak
Irene Sola

Ibon Egaña

Ene baitan bizi da
Maddi Ane Txoperena

Javier Rojo

Moskito
Igor Estankona

Aritz Gorrotxategi

Funanbulistaren beldurra
Karlos Gorrindo

Javier Rojo

Miñan
Amets Arzallus Antia

Arrate Beristain

VHS
Oier Guillan

Javier Rojo

Bost egun, bost gau
Manuel Tiago

Javier Rojo

Hiru geltoki lurrun
Galder Perez

Javier Rojo

Aro beilegia
Lizar Begoña

Javier Rojo

Izuaren osteko gogoeta
Susan Buck-Morss

Ibai Atutxa Ordeñana

Haize-lekuak
Amaia Telleria

Javier Rojo

Bideko hitza. Euskal poema modernoen antologia (1951-2019)
Askoren artean

Igor Estankona

Artxiboa

Iraila 2020

Abuztua 2020

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Hedabideak