kritiken hemeroteka

7.119 kritika

Azken kritikak

« | »

Airearen isla / Mikel Hernandez Abaitua / Elkar, 2016

Maitasuna estalki Hasier Rekondo / Deia, 2017-02-18

Azken boladan puri-purian dago euskal nobelagintzan ildo narratibo nagusia mcguffin gisa erabiltzea, narratzaileak kontatu nahi digun istorio nagusiak zeharkako garrantzia izango balu gisa, egilearen pentsamendu-zaletasun-fobiak-laketasunak ildo narratiboaren barnean eta nonahi tartekatu ahal izateko. Literaturan soka luzea du joera horrek, nobela gisa ulertzen dugun artefaktu literarioak ez baitu bakarrik fikzioa lehenetsi historian zehar, diatriba filosofikoak edota hausnarketa kultuak narrazioaren osagai ezinbestekoak bilakatu baitaitezke, On Quixote edo Tristram Shandy aitzindari eta lekuko nagusiak izanik, besteak beste.

Mikel Hernandez Abaituak (Gasteiz, 1959) Airearen isla bere azken nobelan istorio nagusi lineala erabili du aitzakia gisa: literatur-iruzkingile-musika-esatari nihilista Joseba Agirregomezkortaren (Nick Hornbyren High Fidelity dakarkigu gogora haren musikarekiko harreman epidermikoak; iratzargailuarekin batera The Beatles-en Ob-la-di Ob-la-da kanta, McCartney-k konposatu kanta txepela du abiapuntutzat) eta Donostiako bus-gidari eta iragan trumoitsua duen Iratiren arteko harreman ez-konbentzionalak emango die bide Hernandez Abaituaren zaletasun nagusiei. Josebaren betiko bikotekide Karolinak umeak izateko gogorik ez izateagatik hura abandonatu ondoren, era nahiko bitxian aurkituko du Irati maitasun gaztea azken honek, Donostiako autobus batean emakume batek erdi behar izan ondoren, hain zuzen ere.

Hernandez Abaituak Kursaalean pertsonaiek ikusiko duten antzezlan-opera baten xedeekin egingo du bat: Hugo von Hofmannsthal-ek Strauss-en musikaren laguntzaz idatzitako Ariadne auf Naxos (1912), non osagai kultuak eta herrikoiak uztartzen baitituen. Keinu gisa, nobelako poeta txar baten poesia liburu plagiatu batetik aterako du bere nobelaren izenburua, sorkuntzaren ispiluak.

Aitor dezadan askotxo gustatzen zaidala idazleen eta haien kontuen gaineko azpi-generoa, kasu honetan iruzkingile baten gainekoa, orobat, Josebaren gaineko potretarekin nahiko identifikatua sentitu bainaiz zenbait pasartetan. “Baina ez, bera ez zen inoiz idazle frustratua sentitu, garbi izan zuen beti besteek idatzitakoa iruzkintzea zela bere bokazioa. Eta plazer handia”.

Joseba iruzkingileak gure idazle handi batekin kolaboratzeko aukera izango du argitaletxe baten eskaintzari esker, Gabriel Iturbe, Ramon Saizarbitoriaren alter-egoa nonbait, gure literaturaren zenbait barne berri emateko baliatuko da, erretratu sinesgarria erabat argitaletxeen mundukoa.

Donostiako xehetasun paisajistiko-gastronomiko-musikalak ondo baino hobeto ezagutzen dituen Hernandez Abaituak oso bestelako gaietan aditu fina dela erakusten digu 2006. urtean kokatu narrazioan: musika, literatura, opera, txirrindularitza, Donostia, Venezia, etab. Erritmo geldoa duen eleberri honetan hari narratibo ezberdinak (apika, Xabier lagunarekin duen atala liteke ahulena, Frantziako Tourraren eta txirrindularitzaren gaineko digresioak tarteko) elkar joka ari dira baina ondo dastatzen dira, mcguffin ezberdinen interesgarritasuna gorabehera.

Azken kritikak

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Peru Iparragirre

Gerrak ez du emakume aurpegirik
Svetlana Aleksievitx

Amaia Alvarez Uria

Amek ez dute
Katixa Agirre

Estibalitz Ezkerra

Ohe hutsetan
Izaskun Gracia Quintana

Alex Uriarte Atxikallende

Batzuen ametsak bertzeen zelai zulatuak dira
Hasier Larretxea

Javier Rojo

Erreka haizea
Sonia González

Iratxe Retolaza

Proleterka
Fleur Jaeggy

Aiora Sampedro

Udaberri kantoi-hautsia
Mario Benedetti

Joannes Jauregi

Zuloa
Xabier Gantzarain

Hasier Rekondo

Mecanografiak
Harkaitz Cano

Javier Rojo

Zer luzea negu hau
Josu Goikoetxea

Igor Estankona

Sekula kontatu behar ez nizkizun gauzak
Iban Zaldua

Iratxe Esparza

Poesia kaiera
Yannis Ritsos

Javier Rojo

Sekula kontatu behar ez nizkizun gauzak
Iban Zaldua

Aitor Francos

Artxiboa

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Hedabideak