kritiken hemeroteka

7.119 kritika

Azken kritikak

« | »

Odola / Gatza / Musua / Irati Jimenez / Txalaparta, 2016

Jakintza jostailu bihurtua Xiker Belamendia / Gara, 2017-02-04

Ez da literatura, ez hitzaren zentzu hertsian behinik behin. Ez eta kazetaritza oinarri duten aldizkari tematikoak ere. Bi formatuon arteko hibrido interesgarria dakarkigu Txalaparta argitaletxearen eta Irati Jimenezen artean osatu duten “esperimentu” berezi honek. Kazetaritzatik gertu dauden eta literaturatik (zentzu onenean) ere edan duten liburuki tematikoak dira “Odola”, “Gatza” eta “Musua”. Tematikoak, diogu, Jimenezek 2011n egoera ekonomikoaren —eta Nafarroako Gobernuak diru laguntzak ukatu izanaren— eraginez ateak itxi zituen “Nabarra” aldizkarian abiatu zuten proposamen bati heldu diolako liburukion testuak osatzeko: hartu gaitzat elementu zehatz bat —odola, gatza eta musua kasu—, begiratu historian zehar izan duen garrantziari, eman zaion erabilerari, haren inguruan bildu diren kondairei, zientzian izan duen eraginari, gizarteari ekarri dizkion onurei (eta kalteei)… eta pasatu informazio hori zure galbahetik, irakurleari entretenigarri egingo zaizkion testuak osatzeko.

Hala, esaterako, Jimenez naturaltasun beraz mintzo zaigu porfiriaz, Bloody Maryren mitoaz edo hilekoaz “Odola” izeneko liburukian, berezko duen ironia finari ere tartea emanez. Eta irakurleak zer pentsatu izango du “Gatza” liburukian historian zehar mineral honek izan duen garrantziaz jabetzen denean.

Ziurrenik, jakintza modu entretenigarrian ematea da liburukiok duten bertuterik nabarmenena, baina diseinua ere ez da atzean geratzen. Aipamen berezia merezi du “Nabarra” aldizkariko arte zuzendari izan zen eta Txalapartaren argitalpen gehienen azalak egiten dituen Esteban Montoriok, berea baita irakurle-behatzaileak esku artean duen artefaktuaren diseinua: sukalde onenetatik ateratzen diren platerek bezala, irakurleak begiekin ere jaten duela ondo daki Montoriok eta hortik Jimenezen testuak ilustratzeko baliatu dituen ilustrazio, teknika eta baliabideak. Testuei lagundu ez ezik, haien osagarri bilakatzen da diseinua.

Laburbilduz, inguratzen gaituenarekiko jakin-mina duen ororentzat bilduma aproposa. Orain, bildumaren hazia irakurleengan ernatzen den ikusi behar.

Azken kritikak

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Peru Iparragirre

Gerrak ez du emakume aurpegirik
Svetlana Aleksievitx

Amaia Alvarez Uria

Amek ez dute
Katixa Agirre

Estibalitz Ezkerra

Ohe hutsetan
Izaskun Gracia Quintana

Alex Uriarte Atxikallende

Batzuen ametsak bertzeen zelai zulatuak dira
Hasier Larretxea

Javier Rojo

Erreka haizea
Sonia González

Iratxe Retolaza

Proleterka
Fleur Jaeggy

Aiora Sampedro

Udaberri kantoi-hautsia
Mario Benedetti

Joannes Jauregi

Zuloa
Xabier Gantzarain

Hasier Rekondo

Mecanografiak
Harkaitz Cano

Javier Rojo

Zer luzea negu hau
Josu Goikoetxea

Igor Estankona

Sekula kontatu behar ez nizkizun gauzak
Iban Zaldua

Iratxe Esparza

Poesia kaiera
Yannis Ritsos

Javier Rojo

Sekula kontatu behar ez nizkizun gauzak
Iban Zaldua

Aitor Francos

Artxiboa

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Hedabideak