kritiken hemeroteka

8.068 kritika

Azken kritikak

« | »

Globalizazioak eta Erdi Aro berria / Joseba Gabilondo / Erein, 2016

Heterodoxo baten ekaitz globala Hasier Rekondo / Berria, 2016-12-18

“Arazoa, azkenik, are konplikatuagoa da, globalizazioari buruz dagoeneko idatzi dena gizakume batek, edo are talde espezialista batek, bere bizitza osoan irakur dezakeena baino zabalagoa baita”. Joseba Gabilondok (Urretxu, 1963) itsaso handiko erronkari heldu dio Miguel de Unamuno XXI. Saria eskuratu duen Globalizazioak eta Erdi Aro berria: Diferentzien itzuleraz saiakeran. Horrela bada, munta handiko ezjakintasuna hartuko du abiapuntutzat, hitzaurrean aurreratzen digunez, Donald Rumsfeld funestoa-ren aipu bati tiraka, entsegu entretenigarri (bere ohiko ironia eta jakituria uztartuz), didaktiko eta iradokitzailea gauzatzeko.

Has dezadan aitortzen nekez laburbil ditzakedala Gabilondoren entseguan islatzen diren ideia heterogeneo, epatante eta erakargarri guztiak. Ideia andana harilkatzearekin batera, boutade sasi-filosofikoetan erortzeko arriskuan izan arren, egileak brain-storming-a txiki uzten baitu gai eta diziplina anitz jorratuz: ekonomia, filosofia, historia, estetika, sukaldaritza, desioa, politika, erlijioa, demografia, terrorismo askotarikoak eta abar.

Hiru ideia nagusik ardazten dute liburu gomendagarri hau: a) ez dago globalizazio bakar bat, glokalizazioak baino; b) Erdi Aroan jazo zena entelegatuz bakarrik uler daitezke globalizazio hauek guztiak; c) geroa ezin daiteke (Hegelekin hasi eta Fukuyamara arte) era bateratuan hausnartu.

Zenbaitetan anekdota huts bat aurrez eraikitako teoria egiaztatzeko darabil Gabilondok, anekdota xume bat hipotesi bat eraikitzeko sarriegi baliatuz. Esaterako, Indian hirugarren sexua (hijra) legeztatzeak familiaren eredua zalantzan jartzen duela adieraztea, han egon den edonork baitaki legeztatze hori erabat anekdotikoa dela, ez baitu egunerokoan inongo eraginik kasta sistemaren eraginez. Gertakizun puntualei, nahi baino gehiagotan, berebiziko garrantzia ematen die.

Liburuak duen alderik erakargarriena Gabilondok pentsamendu-bidezidor berriak zabaltzeko duen atrebentzia da, betiere lan akademiko sistematiko eta boteretsu baten jabe. Gizena izatea ekintza iraultzaile bakarra dela irakurtzeak barregura eragin lezake, apika hori ere badu xede, baina Gabilondoren ideien logikaren harilkatzeak ezabatu egiten digu bat-batean barre egiteko gogoa, gizentasuna egungo pobreen gosea dela datu kualitatibo eta kuantitatiboekin egiaztatzean. Marxismotik abiatuta, marxismoa eta post-marxismoa bera gainditzen du urretxuarrak, psikoanalisia, erlijioak, boterea, demografia eta abar hizpide gustuko bihurtuz. Heterodoxia askotarikoa da bere erlijioa.

Gabilondok, halaber, globalizazioaren gaineko hausnarketa ez-bateratua profitatzen du Euskal Herriaren gaineko printza politikoak jorratzeko. Michigan State AEBetako unibertsitateko irakaslea izanagatik, eta sorterritik aspaldi “erbesteratua” bizi arren, ederki menperatzen du hemengo egungo errealitatea eta historia, zenbait euskaldun “ahantziren” arrastoari jarraikiz. “Guztiok gara barbaro, eta, beraz, ongizate estatuaren hiritar izan beharrean, estatuaren poliziaren susmopean bizi garen terroristak gara”. Erdi Aroan gaudela egiaztatzeko hausnarketa hemen hasiko du. Dimentsio globala emango dio gatazkari, eta esperimentu politikoen objektu aitzindaritzat hartzen gaitu.

Entsegu zirraragarria, kaotikoa, dirdiratsua ondu du Gabilondok. Urteko liburu gorenen artean dago, analisi globala inteligentziaz eta atrebentziaz landuta.

Azken kritikak

Keinura itzuli
Elena Olave

Irati Majuelo

Poema liburu bat ---irakurtzeko jarraibideak---
Angel Erro

Maddi Galdos Areta

Ipuina engainua da
Iban Zaldua

Aitor Francos

Isildutako eskuak
Jon Abril

Aitor Francos

Atsoa
Victor Catala

Nagore Fernandez

Erretzaile damutuen konpainia
Aingeru Epaltza

Asier Urkiza

Borrokalari transgeneroak
Leslie Feinberg

Amaia Alvarez Uria

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Ibon Egaña

Amatu
Maite Lopez Las Heras

Mikel Asurmendi

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Irati Majuelo

Kale gorriko umeak
Pier Paolo Pasolini

Ibai Atutxa Ordeñana

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Jon Martin-Etxebeste

Azken etxea
Arantxa Urretabizkaia

Mikel Asurmendi

Hamahiru ipuin
Luisa Carnes

Asier Urkiza

Artxiboa

2022(e)ko abendua

2022(e)ko azaroa

2022(e)ko urria

2022(e)ko iraila

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

2021(e)ko abendua

Hedabideak