« Fr. Juan esku-legorra | Intza begietan »

Erraondo-ko azken danbolinteroa / Arturo Kanpion / Ellakuria, 1958

Erraondo-ko azken danbolinteroa Luis Mitxelena / Egan, 1958

Hirugarren aldiz irten da argitara Campionen El ultimo tamborilero de Rahondo erdiragarria, Aita Justomari Mokoroak euskaraz emana. Zertxobait ukitu du itzulpena, oker ez banago, oraingoan ere. Azal aldaturik ageri da, gainera, eta nolako azalarekin! Txukun baino txukunago egin dute inprenta lana Ellakuriarenean eta Angel Badilloren irudiak euskal liburuetan gutxitan baizik ikusten ez direnetakoak dira.

Lehenago argitaratua izanak ez dio ezer kentzen Aita Mokoroaren itzulpenari. Beste argitaraldiak, izan ere, ez dira erraz aurkitzen. Ez dakit gainera honelako euskaralpen bat behar baino gehiagotan argitara ote daitekeen, hain da euskalduna, erraza, garbikeriarik gabe garbia, ugaria. Erdarazkoa baino luzeagoa dela, eta zer?

Hizkuntz eredu bikaina da itzulpen hau, itzulpena izan arren. Hor gabiltza beti gipuzkera delako euskalki hori osatzen, berritzen eta egokitzen. Ba ote dakigu, horratik, zer-nolakoa den hobetu beharrean ari garen hizkera? Neri behintzat, ikasiagoengatik ez naiz ari, deus ere ez dakidala iruditzen zait Ibar-en itzulpen hau irakurri ondoren. Hemen dagoen euskal usaia eta lotsa gaiztorik gabeko etorria bestetan ere sumatua dut: gipuzkoar autore zaharretan eta herri hizkera lasaian. Liburu zaharrak, ordea, nekez topatzen dira eta ez ditugu beti gogoz irakurtzen, haietan, eta baserritarren mintzaeran ere bai, agertzen baitira halako hitz eta esaerak gure belarri minberentzat mingarri direnak. Batzuen eta bestearen mami aberatsa eskeintzen digu orain A. Mokoroak, zeinarik gabe, inor asalda ez dadin. Gipuzkera zer den jakin nahi duenak, beraz, badu nora jo, gehiegi nekatu gabe.

Ikasletarako jaio garenok badugu ikasbide erosoa, nahiz begien aurrean ipintzen digun helburua nekez atzemango dugun horietakoa izan.

Ohartxo bat. Euskaraz ere Juslapeña agertzen da 14garren orrialdeko oharrean, Txulapain -en ordez (ik. A. Irigaray, Euskera, 1956, I, 46gn. orrialdean).