kritiken hemeroteka

7.850 kritika

Azken kritikak

« | »

Intza begietan / Satarka - Klaudio Sagarzazu / Valverde, 1957

Intza begietan Luis Mitxelena / Egan, 1958

Sagartzazutar Klaudi, gure barrutian Satarka, bere aldiko gizona da: nola ez da izango? Hitzaurrean Lekuona jaunak ederki dioen bezala, beste zenbait olerkarirenarekin lotua agertzen zaigu Sagartzazuren izena: Eltzo, Zubigar eta Jauregirenarekin, Beterri aldekoak besterik ez aipatzeko. Aspaldi ixilarazi zuen heriotzak, zorigaitzean, batzuen mintzoa, behar genuen baino askozaz lehenago. Satarka eta Jauregiren etorria ez da, ordea, agortu, euskal letren onerako.

Gipuzkoako euskal poesiaren gorabeherak aztertzeko nerea baino jakinduri mardulagoa nahi litzateke. Halaz guztiz, ez da noski okerregi esana izango aipatu ditudan olerkariak, beste gehiago lagun dituztela, poesia horren aldi eta era baten ezaugarri gailenak direla: gero, 1930tik edo hasita, Orixek, Lizardik, Lauaxetak eta zabaldu zituzten molde berrien aurrekoarena, alegia. Poesia txukun-apaina, baina herrikoia eta errax antzekoa; barrenkoia eta goibel-ixurikoa. Intza begietan eta malkoa bihotzean. Sugarra, harrimena edo poz axolakabea baino nahiago zuten, izan ere, negar xamur ixila.

Ez dakit zer esan behar duen poesi mota honezaz egun edo biharko kritikak. Nik behintzat ezin dezaket gai honetan kritikarik egin. Hau baita haurretan, besterik bazen ere ez nekienean, ezagutu nuena; hau, euskaldun guztiok, baita zekenenak ere, bihotzean gorderik daukagun xoko minbera horretaraino sartu zitzaidana. Geroztik irakurri dut hoberik eta goragokorik, baina ez dut bestetan sumatu ustekabean hartu ninduen haurtzaroko ikara berri haren bizia.

Zuzen jokatu du Satarkak ondo zaharraren muskil berriak argitaratzean. Nork bere buruari dio zor leialtasuna, beste inori baino lehenago. Moduak eta joerak ez dira goiz bateko loreak besterik; bihotzetik darion hitzak, berriz, ez du aldakuntzarik ikusiko.

Liburuaren itxuraz, aski da esatea Valverderenean egina dela. Ayaldek (lau arrasto beltz lirain paper zurian) beste hizkuntza eder batetara itzuli ditu irudi maiteak.

Azken kritikak

Sortaldekoak
Hedoi Etxarte

Asier Urkiza

Dama
Jon Gerediaga

Nagore Fernandez

Bihotz-begietan
Xabier Lizardi

Igor Estankona

Argiantza
Pello Lizarralde

Jon Martin-Etxebeste

Taxiak ez dira inoiz gelditzen
Xabier Montoia

Txema Arinas

Eskuan beti zerbait
Maialen Berasategi Catalan

Irati Majuelo

Empar Pineda Erdozia: gorputzak hala eskatua
Kattalin Miner

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Zeruko belardiak
John Steinbeck

Hasier Rekondo

Arkanbele kantak
Mikel Taberna

Mikel Asurmendi

Urpean murgildu
Lidia Txukovskaia

Nagore Fernandez

Bertute txikiak
Natalia Ginzburg

Asier Urkiza

Algara mutilatuak
Ane Labaka Mayoz

Maitane Legarreta Etxezarreta

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Jose Luis Padron

112 poema biziari hegalak jartzeko
Begoña Abad de la Parte

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Artxiboa

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Ekaina 2021

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Hedabideak