kritiken hemeroteka

7.178 kritika

Azken kritikak

« | »

Telefono kaiolatua / Harkaitz Cano / Alberdania, 1997

Bizia kaiolan Aingeru Epaltza / Nabarra, 2002-11

Istorio bakarra omen dago kontatzeko. Telefono kaiolatuako pertsonaietariko bati hala azaltzen dio narratzaileak. Protagonista eta egoera ezberdinekin ere, gerta daiteke liburu honetara bildutako hamalau narrazio eta dozena erdi poema, funtsean, istorio bera baizik ez izatea. Edo istorio beraren atal ezberdinak. Elementu errepikatuak ez dira falta, itsasorako isuria duten basurdeak edo hiri gainean saldoka hegaldatzen diren pelikanoak, kasu. Baina batez ere telefonoa da, liburuari izena eman ez-ezik, puzzle pieza gehienetako nagusi edo bitarteko. Ehizatu beharreko piztia arriskutsua (Asfaltozko ehiza), biziaren norgehiagokako sari-emailea (Ostiraleroko jokoa), larrialdietako farmazietan paratu beharreko tresna (Desesperatu bat (gehiago)), esperantzaren lurperatzailea entzefalogramo planoko tutu hoska (Ispiluak animalia higuingarriak dira). Telefonoa, biziaren metafora, bizi kaiolatuarena.

Harkaitz Cano lasartearra idazle hoberen eta emankorrenetariko bat da euskal literaturak eman duen azken —edo azkenaurreko— belaunaldian. 30 urte bete gabe, zortzi bat libururen eta dozenaka kazetari-artikuluren egile dugu. Poesia, ipuina, nobela, kronika, hibridoak… Jeneroetan sobera sinesten ez duelako-edo, jenero guztietan utzi du aleren bat, ahantzi gabe gidoigintzan edo kantetarako letragintzan probatua dela.

Halako izaera eklektikoak ez dio, dena dela, nortasuna higatu. Egia bada estilo deritzan zer definigaitz horren jabetzak salatzen duela idazle petoa, zorionekoa da Cano, euskal literaturan dabiltzanen artean gutik baitute halako idazmolde ezaguterrez sendorik.

Nortasun hori erruz azaleratzen da Telefono kaiolatua honetan ere, Canoren lanetara hurbiltzeko atari ezin aproposa. Kontakizun harrigarriak, surrealismoarekin muga egiten dutenak (Tangerren dugun gizona); egoera apartekoak (Crusoeren egunkari ezkutua); irudi ausartak (Istanbul zigarrokin baten barruan); pertsonaia barne apurtuak (Koltxoia); kolorearen aurkikuntzaren aurreko filmerik beltzenetan ere agertuko ez ziren istorio gogorrak (Whisky & Nolotil)… Hori guztia eta gehiago aurkituko du irakurleak Telefono kaiolatua bikain honetan, euskaraz irakur daitekeen prosarik ederretenetariko batean.

Azken kritikak

Hariak
Yoseba Peña

Joannes Jauregi

Bizitza ez al da oso arriskutsua?
Joseba Sarrionandia

Aiora Sampedro

Egunero hasten delako
Ramon Saizarbitoria

Aritz Galarraga

Maitatu zure egunak
Pako Aristi

Igor Estankona

Bihotzean daramagun mundua
Maite Darceles

Peru Iparragirre

Lurra bere erro gorrira
Karlos Linazasoro

Alex Uriarte Atxikallende

Kamisoi zuri zetazkoa
Alaine Agirre

Estibalitz Ezkerra

Larrutik ordaindua
Joseba Lozano

Javier Rojo

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Ibon Egaña

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Javier Rojo

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Mikel Asurmendi

Sekula kontatu behar ez nizkizun gauzak
Iban Zaldua

Usoa Alberdi Fernández

Gure oroitzapenak
Joseba Sarrionandia

Marta Goikoetxea

Hariak
Yoseba Peña

Iratxe Esparza

Artxiboa

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Hedabideak