kritiken hemeroteka

7.044 kritika

Azken kritikak

« | »

Telefono kaiolatua / Harkaitz Cano / Alberdania, 1997

Bizia kaiolan Aingeru Epaltza / Nabarra, 2002-11

Istorio bakarra omen dago kontatzeko. Telefono kaiolatuako pertsonaietariko bati hala azaltzen dio narratzaileak. Protagonista eta egoera ezberdinekin ere, gerta daiteke liburu honetara bildutako hamalau narrazio eta dozena erdi poema, funtsean, istorio bera baizik ez izatea. Edo istorio beraren atal ezberdinak. Elementu errepikatuak ez dira falta, itsasorako isuria duten basurdeak edo hiri gainean saldoka hegaldatzen diren pelikanoak, kasu. Baina batez ere telefonoa da, liburuari izena eman ez-ezik, puzzle pieza gehienetako nagusi edo bitarteko. Ehizatu beharreko piztia arriskutsua (Asfaltozko ehiza), biziaren norgehiagokako sari-emailea (Ostiraleroko jokoa), larrialdietako farmazietan paratu beharreko tresna (Desesperatu bat (gehiago)), esperantzaren lurperatzailea entzefalogramo planoko tutu hoska (Ispiluak animalia higuingarriak dira). Telefonoa, biziaren metafora, bizi kaiolatuarena.

Harkaitz Cano lasartearra idazle hoberen eta emankorrenetariko bat da euskal literaturak eman duen azken —edo azkenaurreko— belaunaldian. 30 urte bete gabe, zortzi bat libururen eta dozenaka kazetari-artikuluren egile dugu. Poesia, ipuina, nobela, kronika, hibridoak… Jeneroetan sobera sinesten ez duelako-edo, jenero guztietan utzi du aleren bat, ahantzi gabe gidoigintzan edo kantetarako letragintzan probatua dela.

Halako izaera eklektikoak ez dio, dena dela, nortasuna higatu. Egia bada estilo deritzan zer definigaitz horren jabetzak salatzen duela idazle petoa, zorionekoa da Cano, euskal literaturan dabiltzanen artean gutik baitute halako idazmolde ezaguterrez sendorik.

Nortasun hori erruz azaleratzen da Telefono kaiolatua honetan ere, Canoren lanetara hurbiltzeko atari ezin aproposa. Kontakizun harrigarriak, surrealismoarekin muga egiten dutenak (Tangerren dugun gizona); egoera apartekoak (Crusoeren egunkari ezkutua); irudi ausartak (Istanbul zigarrokin baten barruan); pertsonaia barne apurtuak (Koltxoia); kolorearen aurkikuntzaren aurreko filmerik beltzenetan ere agertuko ez ziren istorio gogorrak (Whisky & Nolotil)… Hori guztia eta gehiago aurkituko du irakurleak Telefono kaiolatua bikain honetan, euskaraz irakur daitekeen prosarik ederretenetariko batean.

Azken kritikak

Erreka haizea
Sonia González

Aiora Sampedro

Bakartasunaz bi hitz
Filipe Bidart

Aritz Galarraga

Pelegrinak
J.E. Urrutia Capeau

Hasier Rekondo

Errukiaren saria
Iñaki Irazu

Alex Uriarte Atxikallende

Mendi-joak
Aingeru Epaltza

Estibalitz Ezkerra

Zauri Bolodia
Oier Guillan

Mikel Asurmendi

Zuloa
Xabier Gantzarain

Peru Iparragirre

Mendi-joak
Aingeru Epaltza

Ibon Egaña

Ahotsak eta itzalak
Maixa Zugasti

Javier Rojo

Gerra txikia
Lander Garro

Roberto Moso

Girgileri Anderea
Maialen Hegi-Luku

Amaia Alvarez Uria

Etsaiak, lagunak, ezkongaiak, maitaleak, senar-emazteak
Alice Munro

Joannes Jauregi

Epailea eta haren borreroa
Friedrich Dürrenmatt

Aiora Sampedro

Bioklik
Asel Luzarraga

Iratxe Esparza

Artxiboa

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Hedabideak