kritiken hemeroteka

7.325 kritika

Azken kritikak

« | »

Kronika txikia / Pablo Antoñana (Luis Mari Larrañaga) / Pamiela, 2015

Gain beherakada Javier Rojo / El Correo, 2015-05-09

Pablo Antoñanaren (1927-2009) literatura ezagutzen ez duen euskal irakurlearentzat aukera paregabea izan daiteke agertu berria den “Pequeña crónica” liburuaren euskal itzulpena irakurtzea. “Kronika txikia” izenburuarekin argitaratu da eta Luis Mari Larrañagaren ardura izan da Antoñanaren mundu ia onirikoa euskal bertsioan eskaintzea. Eta kontuan hartuta halako literaturak itzulpenerako aurkezten dituen zailtasunak, itzultzaileak bere lana ondo baino hobeto bete duela aitortu behar. Nobela honetan familia batek XX. mendeko lehenengo hamarkadetan duen gain-beherakada azaltzen zaigu.

Aristokraten familia bat dugu narrazioaren ardatza, bere izaera aspaldiko lorietan finkatzen dueña. Ia babesleku dirudien etxe batean bizi dira. Beren mundua kontrolatzen dute handik, baina inguru hurbilekoekin (hauek herri xehekoak dira-eta) harremanik izan gabe. Etxea babeslekua da, baina baita kartzela edo labirintoa ere. Edonola ere, gizartean estatus bat gorde nahi dute, konturatu gabe beren inguruan mundua aldatzen ari dela. Beraiek iragan batean estekatuta geratu dira eta familia, ezinbestean, endekatzera kondenatuta dago. Horren adierazgarria izan daiteke Gerardo deitzen den pertsonaiaren presentzia. Gerardo bizirik geratzen den familiaren azken kidea da, baina buru gaixotasun bat dela medio, adimena galduta dauka. Familia berez endekatzen da, Gerardoz gain Gonzalo ere (haren osaba eta Vignacourteko kondea) mamuen artean bizi baita, errealitatea eta mundu fantasmagorikoa bereizi ezinik. Eta endekatzea gertatzen ez denean, Gerra Zibila izango da gainbeherakadaz arduratuko dena, gerran hainbat kide hilko baitira gorrien eskuetan.

Pertsonaien mundua desagertzen da, baina ez dago melankoliarik, mundu hori ezinbestean desagertu behar baitzen eta aristokratek ez baitzuten egokitzen jakin. Hau guztia, urruntasun ironiko leun batetik kontatuta.

Azken kritikak

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Sustrai Colina

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Javier Rojo

Mari-mutil handi baten bluesa
Leslie Feinberg

Onintza Irureta Azkune

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Javier Rojo

Oroimenaren xaflakortasunaz
Paloma Rodriguez Miñambres

Javier Rojo

Urtaroak eta zeinuak
Jon Gerediaga

Igor Estankona

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Iratxe Esparza

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Hasier Rekondo

Deklaratzekorik ez
Beñat Sarasola

Javier Rojo

Mundutik mundua
Edu Zelaieta

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Amaia Alvarez Uria

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Igor Estankona

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Estibalitz Ezkerra

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Javier Rojo

Artxiboa

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Hedabideak