kritiken hemeroteka

7.539 kritika

Azken kritikak

« | »

Paperezko hegazkinak / Lutxo Egia / Susa, 2002

Paperezko hegazkinak Koldobika Ezberdin / Putz, 2002-10

Ene irakurle zintzo, leial eta bekatuz garbiak:

Maruri-Jatabeko parrokoarekin egon berria nauzue pasa den asteburuan. Aita Larringani ene elkartasuna adieraztera hurbildu nintzaion Bizkaiko herri polit hartara. Eta kontu-kontari ari ginela, 6-8 urteko neskatila eta mutikotxo guri-guri, bekatuz garbi eta arimaz aratz- talde baten konpainia onean, ekarri zuen solasak, izan zen perpausa, ez zuela deusek ere hainbat kalte egiten arimarako, eta ez gorputzerako ere, nola euskal literaturgintzan diharduten xaxi-idaxle horiek; esaterako, euskal letren plazara nobela (usteko) batez jalgi berri den Lutxo “Egia”… eta “Egia” diodanean, aizue, ezin diot barreari eutsi. Eta kontua barrez lehertzekoa litzateke, bai, Lutxoren “Egia” ustelak altxamenduan Generalisimoaren alde borrokatu ziren haien ohorea zikintzera ez baletoz. Hori dela-eta, serio jarriko natzaizue: “Paperezko hegazkinak” izenburua duen liburu hau bere zainetan odol-lohia baino ez daraman gaixo batek baino ezin izan du idatzi. “Egia” izenean; gezurrak, gezurrak eta gezurrak izanean. Eleberria berehala sutara beharrekoa dela esateko badaukat hainbat argudio:

Hasteko, “nobela” honek ez dauka ez bururik ez hankarik. Ez dauka hari jakinik, dena da oraina eta iraganaren arteko nahaste-borraste konpreniezina, dena da anabasa itzela. Irakurlea galduta ibiliko da lehen hitzetik bukaeraraino.

Egindako dokumentazio lana negargarria da. Igartzen da gorrien eta separatisten ixkribuak baino ez dituela irakurri autoreak. Gernika gorriek bonbardatu zutela iturri onetik jakin dakigunoi ez digute gorri-separatistek ziririk sartuko. Haginak ondo berdinduta dauzkagu honezkero, atzo goizean jaiotako ume mukizu bati sinisten hasteko. Tira, tira…

Nobelaren fabore, soilik aipatuko dugu sinisgarri egiten duen gauza bakarra, hots: protagonista alkoholikoa izatea. Horrek ematen dio, horrek baino ez, sinesgarritasun apur bat goitik beherako kaosari. Delirium Tremensak jotako morroi baten buruan, beste inorenean ezin liteke halako gezur, eldarnio eta gorrikeria tendentziosorik egosi.

Badakit nire bizia arriskuan jartzen ari naizela hau esatean, baina ez naute isilduko, bizkartzain pare bat eskatuko dut, Aita Larringanek bezala, eta ozen altxatuko dut ene boza gezurraren kontra, faltsukeriaren kontra, deabrukeria ororen kontra. Orain sakristiara noa, neskatilatxo bat onbidean jarri behar dut-eta.

Azken kritikak

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Irati Majuelo

Hormako paper horia
Charlotte Perkins-Gilman

Amaia Alvarez Uria

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Javier Rojo

Poesia kaiera
June Jordan

Igor Estankona

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Joannes Jauregi

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Aiora Sampedro

Den-dena nahi dugu
Nanni Balestrini

Ibon Egaña

Erbesteko elurra
Felipe Juaristi

Javier Rojo

Lurra eta dardara
Askoren artean

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Imanol Mercero

Ai ama!
Arantxa Iturbe

Aritz Galarraga

Mesfidatu hitzez
Jon Arretxe

Javier Rojo

Francoren bilobari gutuna
Askoren artean

Aiora Sampedro

Kutsaldian
Paolo Giordano

Joannes Jauregi

Artxiboa

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Hedabideak