kritiken hemeroteka

8.059 kritika

Azken kritikak

« | »

Kastilla Zaharreko ipuin-zaharrak / Miguel Delibes (Patxi Apalategi) / Hiria, 2002

Txokotik mundura Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2002-09-29

Aspaldiko kontua da; urteak beraiek gogoratzeko ahalmena baino azkarrago doaz, baiki. Aspaldi idatzi baitzuen Miguel Delibesek liburu hau eta aspaldi itzuli euskarara Patxi Apalategik. Garai hartan bazen Baroja izeneko argitaletxea eta txirrika-txarraka liburuak egiten genituen (“gu” garai hartan “gu” ginen, baina orain ez dakit “gu” idazten dudanean zer idatzi nahi dudan). Patxi Apalategik, oroitzen naizenez, itzulpen ederra ekarri zigun: Delibesen testua bere bihotz taupadetara moldatua. Kastilla Zaharra Atauna ekarri zuen, ataundarrak Kastilla Zaharrekoak balira bezala. Literaturaren miraria horixe baita: norbaitek bere herriari buruz idazten du, eta idazten duen hori beste herrikoentzat eredu bihurtzen da. Beste herrikoek beren burua ikusten baitute beraiek idatzi ez duten testuan, hizkuntza desberdina arren, antzekoak baitira egoerak, antzekoak pertsonaiak, antzekoak hitz egiteko era eta modua. Horrek ez du esan nahi, unibertsala izateko norberaren txokoaz idatzi behar denik beti. Unibertsaltasuna gauza bat da, eta txokozaletasuna beste bat, batzuetan unibertsaltasunari kontrajarria. Izan ere, bere herritik sekula inora atera ez den idazleak nekez idatz baitezake bere herriaz baizik, baina badira bere herriaz idatzirik ere, unibertso bat ekartzen dutenak paperera, testura alegia.

Patxi Apalategik, seguru asko, bizitakoak izango zituen Delibesek idatzitakoak, edo antzekoak behintzat. Baserriko mutil koskor eta gaztea izanik joan baitzen hirira ikastera, eta han, hiritarrek, hirian bizitzeak ematen dien harrokeria eta nagusigoa baliaturik, barre egin zioten baserritik etorri berriari. Beti gertatu den kontua da, bai hemen nola Kastilla Zaharrean, eta seguru asko Berrian ere bai. Berri gutxi baitago munduan.

Azken kritikak

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Ibon Egaña

Amatu
Maite Lopez Las Heras

Mikel Asurmendi

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Irati Majuelo

Kale gorriko umeak
Pier Paolo Pasolini

Ibai Atutxa Ordeñana

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Jon Martin-Etxebeste

Azken etxea
Arantxa Urretabizkaia

Mikel Asurmendi

Hamahiru ipuin
Luisa Carnes

Asier Urkiza

Ethan Frome
Edith Wharton

Nagore Fernandez

Hamahiru ipuin
Luisa Carnes

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Ipuina engainua da
Iban Zaldua

Jon Martin-Etxebeste

Poema liburu bat —irakurtzeko jarraibideak—
Angel Erro

Irati Majuelo

Hotza bazkatzen
Izaskun Igoa Jaimerena

Maddi Galdos Areta

Ganorexia
Iñaki Segurola

Asier Urkiza

Haurrek hitza
Lidia Txukovskaia / Lidia Zhukova

Nagore Fernandez

Artxiboa

2022(e)ko azaroa

2022(e)ko urria

2022(e)ko iraila

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

2021(e)ko abendua

2021(e)ko azaroa

Hedabideak