kritiken hemeroteka

8.087 kritika

Azken kritikak

« | »

Adiskide bat nuen / Joxean Agirre / Elkar, 2013

Bizitza literaturan eta literaturan bizitza Saioa Ruiz Gonzalez / Argia, 2014-06-29

Literaturako irakasle gizonezko baten ahots narratiboa da eleberri osoan gidatuko gaituena. Narratzaile eta protagonista honek agerian utziko du bere kontaketa prozesuaren helburua: “Egunkarietatik deitu ohi dute hil berriari buruzko iritziak biltzeko… eta horregatik hasi nintzen neure adiskideak zerrendatu eta haiei buruzko gorazarre posibleak prestatzen” (9. orr).

Baina, Adiskide bat nuen izenburuak, zendutako lagun baten gorazarretik eleberria abiatzen badu ere, errusiar panpinen antzera zabalduko den istorio hirukoitza biltzen du bere baitan. Honela, istorioak zabalduz doazen neurrian, orotariko gai eta hausnarketa interesgarrien partaide izango gara: Historiari lotuak batzuk, euskal gatazka bezala, eta testuinguru zabalago batean, 68ko Maiatzeko mugimenduak. Eta abstraktuagoak beste batzuk: maitasuna, fantasia, desioa, identitatea. Azken hauek, Literaturaren gaineko erreferentziez indartuak datozenez, pertsonaiaren hezurdurari haragia eransteko balio dute.

Proust, Stendhal, Borges, Pessoa edo Agatha Christieren antzera narratzaile lotsatia da bera ere. “Mundua askoz ere ederragoa litzateke lotsatiz beteko balitz” (126. orr) aitortuko du momenturen batean, eta horregatik adiskide bat duela errepikatuko du etengabe bere bizitzako atal baten autobiografia literarioa idazteko.

Hiru istorio, beraz. Garibaldi, gaztetan borroka klandestinoan aritutako lagunari buruzkoa, hari zuzendua baita gorazarrea. Baina klandestinitatearen barrunbean bidaiatuz, sakabanatuko dituzten errautsak ez dira benetako Garibaldirenak, bere identitatea ordezkatu zuen erakundeko beste norbaitenak baizik.

Narratzaileak maitasunagatik sufritzen du, hala antzematen du etxe azpiko parkean saltoka hasten den Freud izeneko txakurtxoak. Bere emaztea astean hirutan kiroldegira joaten dela dio, baina beste gizon bat ikusten du errealitate gordinean. “Bera edo ni” galdetzea gustatuko litzaiokeen arren, ez du horretarako indarrik, eta Zurriolako terraza batean topatutako neska misteriotsu eta xarmant batekin amesten du. Neskaz gutxi dakigu; takoizko zapatak txilena modura eranzten dituela, futbolariek erakusten ez duten dotorezia batekin, bere ibilkerak gogoeta berezi bat merezi duela, eta abar. Azken finean protagonistaren ametsak, desioak, eta horiek idaztean ezagutzera ematen diguna besterik ez dakigu. Eleberri amaieran, Biografia eta Literaturaren inguruko eskola batean, argituko da haren identitatea.

Eleberri ederra, erreala eta ametsezkoa. Bizitza literaturan.

Azken kritikak

Gari eta goroldiozko
Anari Alberdi Santesteban

Ibai Atutxa Ordeñana

Winesburg, Ohio
Sherwood Anderson

Nagore Fernandez

Suite frantsesa (bertsio argitaragabea)
Irene Nemirovski

Asier Urkiza

Haragizko mamuak
Karmele Mitxelena

Jon Martin-Etxebeste

Sorgin-argien ehizan
Joan Mari Irigoien

Mikel Asurmendi

Balio erantzia
Ekaitz Goikoetxea

Mikel Asurmendi

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Amaia Alvarez Uria

Poesia kaiera
Federico Garcia Lorca

Nagore Fernandez

Humanitatearen une gorenak
Aritz Galarraga

Asier Urkiza

Soniexka
Ludmila Ulitskaia

Ibon Egaña

Solteroen dantzalekuak
Joxean Agirre

Mikel Asurmendi

Petare
Leire Ibarguren

Jose Luis Padron

Poema liburu bat —irakurtzeko jarraibideak—
Angel Erro

Hasier Rekondo

Norberak maite duena
Miren Billalabeitia

Paloma Rodriguez-Miñambres

Artxiboa

2023(e)ko urtarrila

2022(e)ko abendua

2022(e)ko azaroa

2022(e)ko urria

2022(e)ko iraila

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

Hedabideak