kritiken hemeroteka

8.826 kritika

« | »

Pedro Páramo / Juan Rulfo (Juan Garzia Garmendia) / Ibaizabal, 2002

Herioaren itzala paradisuan Irene Elorza / Maxixatzen, 2002-09

Juan Rulfo idazle mexikarrak bi lan izugarri idatzi zituen bizitza osoan, “El llano en llamas” ipuin bilduma eta hizpide dugun “Pedro Páramo” eleberria. Hogeita hamazazpi urte zituela Literatura baztertu, zinerako gidoigintza lanei ekin eta irakaskuntzara dedikatu zen Mexiko Hirian. Zinerako idatzi zituen testuak “El Gallo de Oro” liburuan bildu zituzten 1980 urtean.

Lan oparoa ez izan arren, berebiziko garrantzia izan zuen Ameriketako literaturan, 60. hamarkadan ezagutu zen narratibaren “boom” delakoan, batik bat. “Pedro Páramo” klasikoa bihurtu zen argitaratu zen egun berean. Izan ere, berrikuntzaz eta aberastasunez beteriko kontakizuna dugu. Orainaldia eta iragana nahastuz eta gurutzatuz doaz kontakizuna aurrera doan neurrian. Desioak, errealitatea, biolentzia, ilusioa, etsipena, infernua, bizitza, heriotza… Rulfok gai hauetan guztietan sakontzen du eleberri labur bezain sakonean.

Hil aurretik amari egindako promesa dela eta, Juan Preciosa bere aitaren bila doa Comala izeneko herri beldurgarrira. Herriko zenbait biztanlerekin egingo du topo bilaketa honetan eta denen artean bere aitaren —Pedro Páramoren— izaera tiranikoaren berri emango diote, baita Susana izeneko neskarengatik bizi osoan sentitu zuen debozioz beteriko amodioarena ere. Comalan egiten duen egonaldian, Juan Preciadok hots arraroak, amets ikaragarriak eta irudi izugarriak atzematen ditu inguruan. Pixkanaka egi beldurgarri batez jabetzen joango da: denak hilda daude Comalan. Denak? Bera ere hilik ote dago?

Azken kritikak

Nola esaten zaio agur ama bati
Uxue Razkin

Peru Iparragirre

Mari-alderrai
Colette

Aritz Galarraga

Erreplika
Maialen Berasategi Catalan

Ibon Egaña

Hegal egiten
Eneko Bidegain

Mikel Asurmendi

Sorbatza
Markel Sanchez

Asier Urkiza

Dakigun hori
Garazi Arrula Ruiz

Nagore Fernandez

Ipuinak eta antzezlanak
Lourdes Iriondo

Amaia Alvarez Uria

Ezezagunak trenean... irakurtzen
Miren Billelabeitia

Paloma Rodriguez-Miñambres

Dakigun hori
Garazi Arrula Ruiz

Mikel Asurmendi

Narrugorrik
Ixiar Rozas

Peru Iparragirre

Lera
Castillo Suarez

Maialen Sobrino Lopez

Hezitopia
Nora Salbotx

Joxe Aldasoro

Atzerakarga
Fermin Etxegoien

Asier Urkiza

Manifestu filosofikoa
Agustin Arrieta Urtizberea

Aritz Pardina Herrero

Artxiboa

2026(e)ko azaroa

2026(e)ko urria

2026(e)ko iraila

2026(e)ko abuztua

2026(e)ko uztaila

2026(e)ko ekaina

2026(e)ko maiatza

2026(e)ko apirila

2026(e)ko martxoa

2026(e)ko otsaila

2026(e)ko urtarrila

2026(e)ko

Hedabideak