« Gay poesia | Aljeriako guda »
Bakean ützi arte / Itxaro Borda / Susa, 1994
Bakean ützi arte Adriano de Mata / hirinet.net, 2013-08-20
Imajinatu Zuberoa: bailarak, mendiak, ibaiak, herrixkak, bizitza lasaia… eta, halako batean, harmonia hautsiko duen enpresa handia, multinazionala, herrialdean barrena gasbidea eraiki nahian. Ondorioz, bi fronte: alde batean, gasbideak aurrerapena eta lanpostuak ekarraraziko dituela dioten ahotsak; bestean, lurra eta bizimodua galduko dituztela uste duten laborari zein herritarrak, Gaz-Pars deritzon elkartean bilduta.
Kalapita horren erdian, Gaxpar Büztanobi, Lakarri-Büztanobiko nagusi zaharra, desagertuta; eta emaztea, xerka. Amaia Ezpeldoi, Txinatik Maulera itzuli berria den detektibe-rural sentimentala, bila hasiko da, beraz. Eta horretarako Joana Garalda zaraitzuarraren laguntza izango du, bai eta Haitz Zumetaren laguntza ere, Barkoxen filologia-lanetan murgilduta dagoen bilbotarraren laguntza, hain zuzen ere.
Zuberoako historia hurbilean zeresan ugari eman zituen gasbidearen aferak. Eta, horretan oinarrituta, ezohiko polizia-nobela idatzi zuen Itxaro Bordak: misterio oro Xiberoan gertatzeaz gain, eleberria ironikoa da oso, eta barre eginaraziko digu. Gehienbat zubereraz dago idatzia, baina baditu tarteka pasarteak zaraitzu-erronkarieraz, mendebaldeko euskalki edo bizkaieraz, batuaz, gaztelaniaz eta frantsesez ere. Horrek guztiak berezi egiten du gure literaturako detektibe-rural ezagunenaren lehen eleberria. Eta inor abentura gehiagorako egarriz geratuz gero, lasai, beste lau liburutako protagonista baitugu Amaia: Bizi nizano munduan (1996), Amorezko pena baño (1996), Jalgi hadi plazara (2007) eta Boga boga (2012).
Erbeste
Juan Garzia
Ibon Egaña
Utopiaren belaunaldia
Pepetela
Paloma Rodriguez-Miñambres
Haize begitik
Mikel Ibarguren
Maddi Galdos Areta
Bide bihurrietan
Elena Martinez Rubio
Asier Urkiza
Moebiusen ertzak
Garazi Kamio
Nagore Fernandez
Zainetatik zilarra
Nahia Intxausti
Paloma Rodriguez-Miñambres
Landura
Jose Luis Otamendi
Mikel Asurmendi
Harakinen alaba
Yurre Ugarte
Irati Majuelo
Clevesko Printzesa
Madame de La Fayette
Aritz Galarraga
Zaldi bat
Maddi Ane Txoperena
Joxe Aldasoro
Akabo
Laura Mintegi
Mikel Asurmendi
Mio marito deitzen zion
Joxean Agirre
Asier Urkiza
Nonahiko musika
Juan Kruz Igerabide
Nagore Fernandez
Barazkijalea
Han Kang
Maialen Sobrino Lopez