kritiken hemeroteka

8.031 kritika

Azken kritikak

« | »

Aldjezairia askatuta / Txomin Peillen / Txalaparta, 2013

Aljeriako guda Javier Rojo / El Diario Vasco, 2013-08-23

Batzuetan arriskutsuegia izan daiteke orain dela hogeita hamar edo berrogei urteko euskal liburuak irakurtzea, euskal literaturak oso zahartzaro txarra duela iruditu baitzait beti. Garai batean irakurri eta miretsi egiten genituen liburuei denboraren marka gaineratzen zaienean, mirespen hori garai bati loturik baizik ez zegoela konturatzen gara. Txomin Peillenen Aldjezairia askatuta berriro argitaratu dela ikustean, susmoti hurbildu naiz liburu horretara. 50eko hamarkadan ibili zen Peillen Aljerian armadan, erizain moduan. Batzuk zenbait aldizkaritan argitaratu ziren, baina liburu moduan ikusteko 1982ra arte itxaron behar izan zen. Orain liburu hura berriro argitaratu da, gaurkotua, ipuinen testuingurua hobeto ulertzeko lagungarri izan daitezkeen testu batzuez osatua eta gure idazle nazional mitikoa bihurtu den Joseba Sarrionandiaren hitzaurrez hornitua. Hitzaurrea hasten deneko hitza ikusita, susmo horiek areagotu egin zaizkit, aspaldiko kontu baten aurrean egongo banintz bezala sentitu bainaiz: lehenengo hitz hori “frankismoa” da. Egia da denbora pasatzeak Aljeriako independentziako gerraren gaiari gaurkotasuna kendu diola, Txomin Peillenen liburua osatzen duten hamar ipuin horietan aipatzen diren kontu horiek guztiak gaur egungo (eta batez ere hego Euskal Herriko) irakurleari urrun geratzen zaizkiola. Baina gaurkotasun-galera eta hurbil ez egote horiek liburuak dituen beste ezaugarri batzuk nabarmentzeko balio dezakete. Kronika itxura lausotzen den neurrian literaturtasuna nabarmentzen da bertan. Narrazio horietan Peillenek bere esperientzian oinarritutako istorioak kontatzen ditu batzuetan berak zuzen ezagutu baitzituen, besteetan gertakariak hurbil ezagutu edo pairatu zituzten lekukoengandik jaso baitzituen. Ipuinetan halabeharrez frantses soldadu bihurtutako euskaldunaren ikuspuntua agertzen zaigu, baina bestaldetik “besteari” ere (hau da, Aljeriako biztanleari) uzten dio bere ikuspuntua azaltzen. Gertakari askotan krudelak zalu eta interesgarri kontatzen asmatu du idazleak narrazio hauetan, gerra batean krudelkeria, kontraesana eta gezurra nagusi direla agerian utziz.

Azken kritikak

Landura
Jose Luis Otamendi

Maddi Galdos Areta

Samuel eta Slawo
Karlos Linazasoro

Aitor Francos

Infinitua ihi batean
Irene Vallejo

Jose Luis Padron

Liztor mutanteak
Santi Leone

Mikel Asurmendi

Landura
Jose Luis Otamendi

Jon Martin-Etxebeste

Amaren heriotzak libreago egin ninduen
Mari Luz Esteban

Mikel Asurmendi

Feminismoa denon kontua da
Bell Hooks

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Bar Gloria
Nerea Ibarzabal Salegi

Jon Martin-Etxebeste

Ekaitza eta beste 34 ipuin
Kate Chopin

Amaia Alvarez Uria

Desertuan behatxuloa
Anjel Lertxundi

Ibon Egaña

Araka ditzagun gure bazterrak
Askoren artean

Jon Martin-Etxebeste

Kandelikara
Harkaitz Cano

Peru Iparragirre

Zoonomia
Nerea Arrien

Paloma Rodriguez-Miñambres

Itzalen distira
Arrate Egaña

Hasier Rekondo

Artxiboa

2022(e)ko urria

2022(e)ko iraila

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

2021(e)ko abendua

2021(e)ko azaroa

2021(e)ko urria

Hedabideak