kritiken hemeroteka

7.539 kritika

Azken kritikak

« | »

612 euro / Jon Arretxe / Erein, 2013

Bestearen begietatik Javier Rojo / El Diario Vasco, 2013-08-02

Ziur aski Jon Arretxe ez da inoiz euskal literaturaren urrezko orrialdeetan agertuko, besteak beste ziur aski euskal literaturan urrezko orrialderik ere ez baitago, edota urrezkotzat hartzen ditugun orrialde horiek ez baitira hain urre bizikoak. Edonola ere, iruditzen zait Jon Arretxe urratsez urrats eta bere lekua zein den oso ondo jakinda, ibilbide gero eta interesgarriagoa egiten ari dela. Nerabezaroa atzean utzi nahi ez zuten helduen neurriko istorioak eginez egin zen ezaguna, baina horrez gainera bidaia liburu interesgarriak ere plazaratu ditu. Eta azken urte hauetan, nobelagintza beltzaren bideetatik abiatu da. Euskal Herrian kokatzen diren nobela beltz askotan sinesgarritasunaren arazoarekin egiten dugu topo. Izan ere, askotan idazleek oso presente dauzkate eredu klasikoak (denok dakizkigun izen horiek: Chandler, Hammett), eta eredu klasiko horiek gehiegi errespetatuz argumentuek behartuegiak dirudite Euskal Herria bezalako komunitate txiki batean behar bezala funtzionatzeko. Arretxek, ordea, nobela beltzak egiten dituenean, eredu horiek gainditu egiten ditu. Hasteko, Euskal Herrian aurkitzen diren marjinalitate esparruetan kokatzen ditu argumentuak, 612 euro deitzen den nobela honen kasuan, Bilboko San Frantzisko auzo beltzean. Ikertzaile bat daukagu hemen, baina ikertzailea Toure izeneko etorkin afrikarra da, ikerketaren eta engainuaren artean mugitzen den pertsonaia marjinatua, Afrikako pobreziatik ihes eginez lehenengo mundu aberatsaren bazterrean bizirautea beste helbururik ez duen pertsonaia. Legearen ertzean kokatzen diren trapitxeoekin ez bada, itxuraz garrantzi handirik ez daukaten ikerketak saiatzen da aurrera ateratzen pertsonaia hau, eta idazleak haren gorabeherak kontatzen dituenean pikareska gogora ekartzen duen mundu baten berri eskaintzen digu. Izan ere, idazleak “besteak” jartzen ditu erdigunean, eta besteak subjektu bihurtzerakoan, ia ikusezinak diren beste horiek lehenengo pertsonan hitz egiten dutenean, gu haien begietan “beste” bihurturik agertzen gara, eta mundua erlatibizatu egiten da. Argumentua, bestaldetik, dibertigarria da eta zalu kontatuta dago, umorea baztertu gabe, umorea askotan garratza bada ere, inguruan beti marjinalitatearen tragedia baitago presente.

Azken kritikak

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Irati Majuelo

Hormako paper horia
Charlotte Perkins-Gilman

Amaia Alvarez Uria

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Javier Rojo

Poesia kaiera
June Jordan

Igor Estankona

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Joannes Jauregi

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Aiora Sampedro

Den-dena nahi dugu
Nanni Balestrini

Ibon Egaña

Erbesteko elurra
Felipe Juaristi

Javier Rojo

Lurra eta dardara
Askoren artean

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Imanol Mercero

Ai ama!
Arantxa Iturbe

Aritz Galarraga

Mesfidatu hitzez
Jon Arretxe

Javier Rojo

Francoren bilobari gutuna
Askoren artean

Aiora Sampedro

Kutsaldian
Paolo Giordano

Joannes Jauregi

Artxiboa

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Hedabideak