kritiken hemeroteka

7.507 kritika

Azken kritikak

« | »

Guardasola ahantzia / Koldo Izagirre / Ustela Saila, 1978

Guardasola ahantzia X.X. / Egin, 1978-08-17

Hauxe da Ustela sailak argitara duen 6en liburuxka, beronen autorea Koldo Izagirre delarik. Orrialdetan 41 besterik ez ditu poematxoak, baina ala ere kreazio literario logratu baten irudipena egiten du.

Agian, sinfonia batekin konparatzea litzateke egokien, hiru mugimendutan banatua bera. Mugimendu horietako bakoitzean, etenik eta pausarik gabe eusten zaio ritmoari, itsasoko uhinen antzera gora-behera baten konpasean aurrera egiten delarik.

Hauxe da behar bada Koldoren lorpenik seinalagarriena. Abilidade berezia du hizkuntzari halako plegu eta tornu berezia eransteko, batez ere ritmoaren aldetik. Bestalde, ez da errazkerian erortzen. Hasierako abiadari indarrean eusten dio, hitz eta esaldiekin mila joko, jolas eta zilipurdi egiten dituelarik. Maisu ona ageri da autorea esaldi luzeari eusten eta aurpegi ematen.

Koldok sumatu du, noski, gure literaturaren eta estiloaren flakezia, eta hori erremediatu nahian dabil, hitzarekin eta esaldiekin borroka bizian. Euskal literatura eta estiloa gehiegi lerratu da aspaldion esaldi laburraren bidetik. Joera horrek sekulako pobrezia ekarri digu estilistika aldetik.

Gramatikakeriaz okituta gauden honetan, gisa honetako saioak behar ditugu sarriago. Bada ordua konturatzeko, hizkuntzaren inguruko hauziak ezin daitezkela gramatika hutsez erabaki. Literaturazko ikuspuntuak gutietsi edo alde batera uzten direnean, hizkuntzaren bizia eta oreka arrisku bizian daude. Garaiz esnatzen ez bagara, hainbeste gramatikaz euskara disekatzeko arriskutan gaude. Arestik, bere literatur sena bereziak eraginda, garbi ikusi eta adierazi zuen problema: “Filologoek, gizon serioegi hoiek, edertasunarekin akabatuko dute; poesiaren haragia sendatu nahirik, haren arima bihotzkorra hilen dute”.

Euskararen inguruko hauzi asko ata asko estiloari dagozkionak dira. Horregatik, hain literato guti eta hain literatur sena eskasa dagoen herri batean, benetan beldurgarriak dira hizkuntzaren inguruan harmatzen diren istilu eta estabaidak.

Bukatzeko. Halako gai edo pasadizo arrunt batetik —Donostiako Parte Zaharreko taberna batean ahaztutako guardasola— poema borobil hori sortzea ez da merezimendu txikia, eta bai literato baten trebetasunari zor zaion fruitua.

Azken kritikak

Gernika 81
Xabier Soubelet

Amaia Serrano Mariezkurrena

Moskito
Igor Estankona

Aiora Sampedro

Amua
Aritz Gorrotxategi

Joannes Jauregi

Moskito
Igor Estankona

Javier Rojo

Winston
Martin Etxeberria

Mikel Asurmendi

Hik ez dakik zer den beldurra
Karlos Linazasoro

Alaitz Andreu

Kapitalismoa eta emakumeen aurkako indarkeria
Silvia Federici

Irati Majuelo

Txipiroiak bere beltzean
Rafa Egiguren

Hasier Rekondo

Zendabalitz
Erika Elizari

Javier Rojo

Etxera bidean
Xamar

Mikel Asurmendi

Miñan
Amets Arzallus Antia

Mikel Asurmendi

Zendabalitz
Erika Elizari

Aiora Sampedro

Isiltasun urte luzeak
Francisco Castro

Joannes Jauregi

Bertsoaren harria
Koldo Izagirre

Mikel Asurmendi

Artxiboa

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Hedabideak