kritiken hemeroteka

8.350 kritika

« | »

Tiroa kontzertuaren erdian / Belen Gopegui (Ainhoa Caballero) / Txalaparta, 2011

Zergatik Sarrionandiari orain arte ez diote Euskadi Saririk eman? Gema Lasarte / Argia, 2012-01-29

Stendhalek behin baino gehiagotan aipatu zuen bere idazkuntza jardunean kontzertuaren erdiko pistola-tiroa, eta analogia egiten zuen tiro hots horren metaforaz baliaturik literatur-eleberrietan politikari buruz aritzearekin. Belén Gopeguik gogoeta hori buruan, 2006an Kaliforniako Unibertsitatean literatura eta politikaren gainean burutu zuen hizketaldia.

Hizketaldi hori ekarri digu Txalapartak oraingoan saiakera edo hausnarketa gisa, Ainhoa Caballerok egindako itzulpenaz baliaturik, eta Eider Rodriguezek hitzaurrea egin diolarik.

Zer pentsa ematen duen lana da Gopeguik eskaintzen diguna, izan ere, haren ustez politika literaturaren lepoari lotutako harria da. Eta politikaz mintzo diren eleberriek barkamena eskatzen dute. “Testuan beharrean azpitestuan aritzen dira politikari buruz. Edo politikaren parte bat besterik ez dute ekartzen”. Gopeguik dio politika mota zehatz bat debekatu egin dela. Kontzertuan pistola-tiroa entzutearen modukoa izango litzateke sistema berria ezarri nahian dabiltzan norbanakoei buruz idaztea, “horiek totalitariotzat, gaixotzat, inozotzat, eta abartzat hartu gabe”.

Eleberri-prosa bereziki egokia da pertsonaien maitasun ez-beharrak, sexu-beharrak, akatsak eta perbertsioak kontatzeko, intimitateaz ulertzen dena narratzeko. Gopeguiren hitzetan XX. mendeko eleberri guztiak gezur-itxurakoak dira, horren zioa, politikaren debekua. “Zergatik lantzen dituzte XX. mendeko eleberriek, hain zuzen, jorratzen dituzten gaiak? Diskurtso menperatzailearen jabeek egiantza bahitu dutelako”.

Horratx, nola laburbiltzen duen Gopeguik eleberrietan diskurtso ezkertiarren presentzia eza. Gopeguik gonbidatzen gaitu esandako horrek zenbat duen egiatik baieztatzera. Gai honek gurean badu aktualitaterik gainera, politikaz idazteaz gain, idazlearen ideologia politikoa baitago. Eta balirudike gurean ideologia ezkertiarra bakarrik dagoela, beste gainontzekoa esan gabe baitoa eta horra, Eider Rodriguezek bere hitzaurrean dioena.

Iñaki Aldekoaren Antología de la poesían (1993) jasotakoaren inguruan mintzo da Rodriguez. Aldekoak Sarrionandiaren lana poesia militantetzat eta Omar Nabarro eta Joxe Auxtin Arrietaren ahotsak konprometitutzat hartu ditu, Xabier Leteren poesia, aldiz, intimista da eta esperientzia pertsonaletik eratorritako freskuraz josia. Hau da, hiru lehen egileak ezker abertzalearekin identifikatu ohi dira; azkena ordea, Gipuzkoako Aldundiko Kultura saileko buru izan zen jelkideek agintea zutenean.

Horiek Gopegui eta Rodriguezenak eta hau Lasarterena: zergatik Sarrionandiari ez diote orain arte Euskadi Saririk eman?

Azken kritikak

Sorginak, emaginak eta erizainak
Barbara Ehrenreich / Deirdre English

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Ez naiz ondo akordatzen
Karlos Linazasoro

Mikel Asurmendi

Gerezi-denbora
Montserrat Roig

Amaia Alvarez Uria

Presbiziak lagundu omen digu
Edu Zelaieta

Mikel Asurmendi

Itsaso amniotikoa
Oihane Jaka

Aitor Francos

Itzulpena-Traducción
Angel Erro

Jon Jimenez

Itzulpena-Traducción
Angel Erro

Asier Urkiza

Maitasuna eta dirua, sexua eta heriotza
Mckenzie Wark

Nagore Fernandez

Fiesta: Eguzkia jaikitzen da
Ernest Hemingway

Aritz Galarraga

Biharraren hegietan
Maddi Sarasua Laskarai

Maddi Galdos Areta

Gaueko azken expressoa
Eneko Aizpurua

Aiora Sampedro

Aingeruak eta neskameak
June Fernandez

Ibon Egaña

...eta gauetik, euria
Fertxu Izquierdo

Nagore Fernandez

Nekropolia
Boris Pahor

Asier Urkiza

Artxiboa

2024(e)ko uztaila

2024(e)ko ekaina

2024(e)ko maiatza

2024(e)ko apirila

2024(e)ko martxoa

2024(e)ko otsaila

2024(e)ko urtarrila

2023(e)ko abendua

2023(e)ko azaroa

2023(e)ko urria

2023(e)ko iraila

2023(e)ko abuztua

Hedabideak