kritiken hemeroteka

7.352 kritika

Azken kritikak

« | »

Aitaren pitokeriak / Justin Halpern (Uxue Alberdi) / Alberdania, 2011

Ze gauza esaten dituen aitak! Iratxe Esnaola / Berria, 2011-12-04

Nola amaitu du Twitter sare sozialean egunero aitaren esaldi bat idazten duen gidoigile estatubatuar ezezagun batek editoreak, telebista kateak eta arrakasta bilatzaileak atzetik dituela famaren aparretan? Horixe da Justin Halperni (Point Loma, 1980) gertatu zaiona, liburu honen narratzaile eta, aldi berean, idazle denari. Neskak utzi eta Los Angelesetik San Diegora gurasoen etxera itzultzean abiarazi zen istorio hau. Aita eszentrikoak bizi osoan esan izan zizkion komentario gordinak Twitter kontu batean idazten hasi zen, Ze gauza esaten dituen aitak! izenburupean. Laster batean ehunka mila jarraitzaile lortu zituen aitaren ateraldiei esker. Arrakasta itzelaren ostean, esku artean dugun liburua idazteko eskatu zioten, zeinean aitarekin izan dituen esperientziak kontatzen dituen egunkari pertsonal baten intimitateaz.

Aitaren figura erakustea da liburuaren helburua. Sinpatia edo antipatia sortzen duen tipo baten aurrean gaude. Gogorra, egoskorra, ideia zurrunekoa, iritziak edonoren aurrean defendatzeko gai dena, kanpoko iritziei beldurrik ez diena. Gauzak krudelki esanaz. Garai bateko militar ereduaz. Beti eskura hitz itsusi bat edo iruzkin korrosibo bat. Semearekin duen harremanean sakontzen du liburuak eta hura hezterakoan dituen balioak azpimarratzen. Lana eta esfortzua, batetik; familia aurreneko lekuan jartzea, bestetik. Zer iritzi du honetaz guztiaz narratzaile ere baden semeak? Beren etxean lezioak horrela ikasten direla ondorioztatu du, pragmatikotasunez. Hari bakar honi tiraka iragaten dira liburuko orrialdeak, aitaren figuraren inguruan biraka, nahiz familiaz gain, aita-semeen hartu-emanak Estatu Batuen mendebaldeko kostako erradiografia bat egiteko ere balio duen, beren erreferentzien bitartez: beisbola, jatetxe kateak, Hollywood, aktore gaiak eta zine izarrak, neska titi handi ilehorien erotikotasuna, mexikarrekiko aurreiritziak, gayak txistetarako erabiltzeko joera.

Kapituluak laburrak dira eta Twitterren idatzitako sarrera zenbaitez lagunduta doaz amaieran. Irakurterraza zeharo, idazkerak berak badu Twitterretik (gehienez 140 karaktereko mezu laburrak idatz daitezke berton) konplikazio gabeko testu soilean. Gertakizunak modu arrunt, bizkor eta argian kontatzen dituela azpimarratuko nuke. Baina non datza arrakastaren misterioa? Zer umorerekin eraman ditu bi milioi pertsona baino gehiago bere aitak esandakoak sarean bisitatzera eta liburua hamazazpi herrialdetan itzulia izatera? Umore basatia da gakoa, hitz itsusietan oinarritua, bai eta jarrera eszentrikoan ere. Umore txarrean jarduten den garrasi zale bat aurkituko duzue, irainak noiznahi ahoan dituena, baina aldi berean zorrotza, pentsakorra eta iritzi propioduna, eta, horrekin guztiarekin, mezu moral bat bideratu nahi duena. Liburuko gauza entretenigarrienetakoa osa daitekeen irainen katalogoa da, nire ustez. Euskaraz ataka horretan zer esan asmatzen ez duenetakoa bazara, Uxue Alberdik burutu duen itzulpen honetan bada non aukeraturik, nagusiki, gizonen genitalei ematen zaizkien izenekin konposatutako irainez ari bagara ere. Umore pieza batek harrapatuko gaituen ezin jakin berau irentsi arte. Aita astapotro honen dosi txiki bat probatu nahi baduzue liburuari ekin aurretik, twitter.com/shitmydadsays helbidean aurkituko duzue, ingelesez. Eta gehiago eta euskaraz nahi izanez gero, liburu honekin jakingo duzue zer gauza esaten dituen aitak.

Azken kritikak

Irautera
Castillo Suarez

Irati Majuelo

Txikiaren handitasuna literaturan
Mariasun Landa

Amaia Alvarez Uria

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Hasier Rekondo

Bertsoak
Juan Mari Lekuona

Javier Rojo

Basa
Miren Amuriza

Txema Arinas

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Ibai Atutxa Ordeñana

Auschwitzeko tatuatzailea
Heather Morris

Joannes Jauregi

Diplomatikoa
Machado de Assis

Aiora Sampedro

Enarak itzuli dira
Gari Berasaluze

Igor Estankona

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Irati Majuelo

Blues bat bizitzari
Patxi Ezkiaga

Igor Estankona

Mugi/atu
Beatriz Chivite

Javier Rojo

Larrosak, noizean behin
Jon Iriberri

Aritz Galarraga

Kabitu ezina
Aintzane Usandizaga

Javier Rojo

Artxiboa

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Hedabideak