kritiken hemeroteka

8.020 kritika

Azken kritikak

« | »

Zakurraren poema eta beste hezurrak / Martin Etxeberria / Elkar, 2011

Galtzaileen poetika Javier Rojo / El Correo, 2011-10-08

Poema liburuetan askotan irakurlea bi gauza hauekin topatu ohi da: munduari buruzko ikusmoldea eta poesiaren gaineko hausnarketa. Aldez edo moldez hori agertzen da poema liburuetan. Agian idazleak batzuetan ez dira kontzienteak izango hori eskaintzen dutela, baina haien hitzetatik horrelako ondorioak atera ditzake irakurleak. Lehenengo osagaiari dagokionez, poemak sinpleak eta oso zehatzak badirudite ere sinbolizazioari esker poema sinple horiek existentziaren irudiak bihurtzen dira, non idazleak existentziaren aurrean duen jarrera islatzen den. Normala ematen du honek, eta poesiak sakontasun sinboliko hau berezko duela esan daiteke. Bigarrena dela eta, agian ezkutuago egongo da, baina gero eta nabarmenagoa da poema liburuetan poetika bat erabiltzeaz gain poetikaren gaineko hausnarketa ere aurkitzen dela. Martin Etxeberriak ere bi osagai horien islak aurkezten ditu bere poema liburu honetan, Zakurraren poema eta beste hezurrak izenburua dakarren idazlanean. Ia konturatu gabe bere poetikaren laburpena uzten digu liburu horretan agertzen den poema batean; Lo nago belazean du izenburua, eta laburra izanik hona transkribatzen dut osorik: “Begiekin idazten dut / haizeak irakurtzen didana”. Idazleak beste nonbait idatzita dagoen misterioaren presentzia sumatzen du, eta misterio hori poesiaren bidez adierazgarri izan dadin saiatzen da, begi-bistako irudiak erabiliz. Horixe da idazleak liburu honetan egiten duena, poesiaren bidez baizik adierazi ezin daitekeen misterio horretara hurbiltzea. Eta horrexegatik mezuak dira batzuetan hain ilunak, itxuraz poemak oso sinple eta argiak badira ere.

Eta poetikaren laburpentzat-edo har daitekeen planteamendu honekin batera, idazleak mundu-ikuskera bat ere eskaintzen du. Existentzia neurri batean absurdoa dela adierazten da, helburu zehatzik gabea. Transzendentziarik gabeko existentzia honen aurrean idazleak umezurztasun irudiak uzten ditu hor-hemenka: gauak, tabernak, bakardadea agertzen zaizkigu behin eta berriro, eta poetak galtzaile tristearen irudia eskaintzen du. Ziur aski hau irudipena da, nahiko topikoa (gogoratu Pessoaren hitzak), baina poeta galtzaile tristea sentituko ez balitz, hau da, pertsona irabazle eta alaia izango balitz, ez litzateke poesia bezalako langintza marjinal batean arituko. Izan ere, maskararen atzean dagoen errealitatea maskara bezalakoa izan baitaiteke askotan.

Azken kritikak

Kandelikara
Harkaitz Cano

Peru Iparragirre

Zoonomia
Nerea Arrien

Paloma Rodriguez-Miñambres

Itzalen distira
Arrate Egaña

Hasier Rekondo

Ene anaia femeninoa
Marina Tsvetaieva

Amets Iriarte

Zoonomia
Nerea Arrien

Maddi Galdos Areta

Ekaitza eta beste 34 ipuin
Kate Chopin

Paloma Rodriguez-Miñambres

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Mikel Asurmendi

Azken etxea
Arantxa Urretabizkaia

Amaia Alvarez Uria

Mina hartzeko ere
Juan Luis Zabala

Paloma Rodriguez-Miñambres

Gezurra berdaderoa
Bertol Arrieta

Pako Aristi

Uda betea
Aritz Gorrotxategi

Jose Luis Padron

Basairisa
Louise Gluck

Aitor Francos

Sortaldekoak
Hedoi Etxarte

Mikel Asurmendi

Lagun minak
Jon Benito

Asier Urkiza

Artxiboa

Uztaila 2022

Ekaina 2022

Maiatza 2022

Apirila 2022

Martxoa 2022

Otsaila 2022

Urtarrila 2022

Abendua 2021

Azaroa 2021

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Hedabideak