kritiken hemeroteka

8.769 kritika

« | »

Anphora baita / Pello Otxoteko / Alberdania, 2010

Metaforak Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2010-10-01

Garai batean anforak ardoa edo olioa batetik bestera eramateko ontziak ziren. Greziarrak oso famatuak ziren; eta Mediterraneoan barrena zabaldu dira, itsaspetik. Oraindik ere aurki daitezke, bila saiatuz gero. Anforaren irudia, alegia hauskorra izatea eta puskaka baino ez agertzea, hartzen du Pello Otxotekok adierazi nahi duena adierazteko: ?”Denborak antzekotasun ororen bidea lerratzen du, eternitateak aldiz, bidea ezabatzen. Denborak Anphoraren barnean arnasten du. Bakan batzuetan, Anphoraren baitan entzun daiteke denbora horren iragaitea, izan ere, eternitatearen arnasa antzemanezina gertatzen baitzaigu Anphoratik kanpo?”.

Gogoeta metafisikoa, horrela adierazia bederen, ez dator liburuan. Poesia liburua baita, poesia puskaka egina, egilea anfora baten zatiak bildu eta osatzen saiatu balitz bezala. Baina denbora du jomuga, denbora kezkagai, eternitatearen baranoan badena eta ez dena bereizten baitira: Poesia metafisikoa da, edo metafisikaren poesia, nahiago baduzue.

Anfora irudimenezkoak, izan ere, hitzak baitakartza, beren osotasunean eta beren betekotasunean. Baina hautsiz gero, hitzaren esanahia ere hausten da, zarrastatzen da, apurtzen da, eta ezin jakin gero zer izango ote den hitz horretaz, zer ibilbide izango ote duen, zer bilakaera… Hitza dugu sostengu, eta hitzik gabe ez gara deus. Baina hitzari egia esatea eskatu beharko litzaioke, edo hitzaren jabeari, halakorik balego.

Egia, ordea, itsaspean gorderik dago, anfora zahar apurtu eta mila puska eginen barruan. Anforak ardoa eta olioa ekarri zituen bezala; poesiak ekar dezake egia eta edertasuna garraio. Ez dezagun ahantzi ?”metafora?” hitza garraiobide dela.

Azken kritikak

Itzala
Maixa Zugasti

Maialen Sobrino Lopez

Turismoa
Asier Basurto Arruti

Maialen Sobrino Lopez

Geratzen dena
Ione Gorostarzu

Maddi Galdos Areta

Zerua hemen
Oihana Arana

Maialen Sobrino Lopez

Barne zerbitzuak
Katixa Agirre

Amaia Alvarez Uria

Zure arnasa zaintzeko
Nerea Balda

Joxe Aldasoro

Ni, laiko
Markos Zapiain

Aritz Pardina Herrero

Zure bazterrekoak
Cesare Pavese

Asier Urkiza

Termita
Garazi Albizua

Nagore Fernandez

Argazkiaren erabilera
Annie Ernaux

Maialen Sobrino Lopez

Café Mokka
Jabier Muguruza

Mikel Asurmendi

Etxe arrotz hau
Olatz Mitxelena

Irati Majuelo

Basatiak
Maria Reimondez

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Zerua hemen
Oihana Arana

Paloma Rodriguez-Miñambres

Artxiboa

2026(e)ko abuztua

2026(e)ko uztaila

2026(e)ko ekaina

2026(e)ko maiatza

2026(e)ko apirila

2026(e)ko martxoa

2026(e)ko otsaila

2026(e)ko urtarrila

2025(e)ko abendua

2025(e)ko azaroa

2025(e)ko urria

2025(e)ko iraila

Hedabideak