kritiken hemeroteka

8.808 kritika

« | »

Anphora baita / Pello Otxoteko / Alberdania, 2010

Metaforak Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2010-10-01

Garai batean anforak ardoa edo olioa batetik bestera eramateko ontziak ziren. Greziarrak oso famatuak ziren; eta Mediterraneoan barrena zabaldu dira, itsaspetik. Oraindik ere aurki daitezke, bila saiatuz gero. Anforaren irudia, alegia hauskorra izatea eta puskaka baino ez agertzea, hartzen du Pello Otxotekok adierazi nahi duena adierazteko: ?”Denborak antzekotasun ororen bidea lerratzen du, eternitateak aldiz, bidea ezabatzen. Denborak Anphoraren barnean arnasten du. Bakan batzuetan, Anphoraren baitan entzun daiteke denbora horren iragaitea, izan ere, eternitatearen arnasa antzemanezina gertatzen baitzaigu Anphoratik kanpo?”.

Gogoeta metafisikoa, horrela adierazia bederen, ez dator liburuan. Poesia liburua baita, poesia puskaka egina, egilea anfora baten zatiak bildu eta osatzen saiatu balitz bezala. Baina denbora du jomuga, denbora kezkagai, eternitatearen baranoan badena eta ez dena bereizten baitira: Poesia metafisikoa da, edo metafisikaren poesia, nahiago baduzue.

Anfora irudimenezkoak, izan ere, hitzak baitakartza, beren osotasunean eta beren betekotasunean. Baina hautsiz gero, hitzaren esanahia ere hausten da, zarrastatzen da, apurtzen da, eta ezin jakin gero zer izango ote den hitz horretaz, zer ibilbide izango ote duen, zer bilakaera… Hitza dugu sostengu, eta hitzik gabe ez gara deus. Baina hitzari egia esatea eskatu beharko litzaioke, edo hitzaren jabeari, halakorik balego.

Egia, ordea, itsaspean gorderik dago, anfora zahar apurtu eta mila puska eginen barruan. Anforak ardoa eta olioa ekarri zituen bezala; poesiak ekar dezake egia eta edertasuna garraio. Ez dezagun ahantzi ?”metafora?” hitza garraiobide dela.

Azken kritikak

Datorren udan ez gara hemen biziko
Ane Zubeldia Magriñá

Maialen Sobrino Lopez

Zazpigarren gizona
John Berger / Jean Mohr

Peru Iparragirre

Olibondoaren herria
Markel Elortza

Mikel Asurmendi

Ene Jesus
Ramon Saizarbitoria

Asier Urkiza

Ehulearen hilobia
Seumas O'Kelly

Nagore Fernandez

Izan gizona
Aritz Galarraga

Nagore Fernandez

Gurea falangista zen
Alberto Barandiaran

Mikel Asurmendi

Termita
Garazi Albizua

Maialen Sobrino Lopez

Ehulearen hilobia
Seumas O'Kelly

Ibon Egaña

Hezitopia
Nora Salbotx

Mikel Asurmendi

Emakume oinutsa
Scholastique Mukasonga

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Deiadarraren antologia bat
Rakel Pardo Perez

Asier Urkiza

Herrenaren promesak
Maite Aizpurua / Infinitudrama

Nagore Fernandez

Lazarraga, Ernazimentua euskaraz
Pruden Gartzia

Mikel Asurmendi

Artxiboa

2026(e)ko urria

2026(e)ko iraila

2026(e)ko abuztua

2026(e)ko uztaila

2026(e)ko ekaina

2026(e)ko maiatza

2026(e)ko apirila

2026(e)ko martxoa

2026(e)ko otsaila

2026(e)ko urtarrila

2026(e)ko

2025(e)ko abendua

Hedabideak