susa | literatur emailuak | literaturaren zubitegia | euskarari ekarriak | armiarma | klasikoak | aldizkarien gordailua | basquepoetry | ipuina.eus | ganbila.eus

« Schengen aurrekoak | Katu kalekoak »

Anphora baita / Pello Otxoteko / Alberdania, 2010

Metaforak Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2010-10-01

Garai batean anforak ardoa edo olioa batetik bestera eramateko ontziak ziren. Greziarrak oso famatuak ziren; eta Mediterraneoan barrena zabaldu dira, itsaspetik. Oraindik ere aurki daitezke, bila saiatuz gero. Anforaren irudia, alegia hauskorra izatea eta puskaka baino ez agertzea, hartzen du Pello Otxotekok adierazi nahi duena adierazteko: ?”Denborak antzekotasun ororen bidea lerratzen du, eternitateak aldiz, bidea ezabatzen. Denborak Anphoraren barnean arnasten du. Bakan batzuetan, Anphoraren baitan entzun daiteke denbora horren iragaitea, izan ere, eternitatearen arnasa antzemanezina gertatzen baitzaigu Anphoratik kanpo?”.

Gogoeta metafisikoa, horrela adierazia bederen, ez dator liburuan. Poesia liburua baita, poesia puskaka egina, egilea anfora baten zatiak bildu eta osatzen saiatu balitz bezala. Baina denbora du jomuga, denbora kezkagai, eternitatearen baranoan badena eta ez dena bereizten baitira: Poesia metafisikoa da, edo metafisikaren poesia, nahiago baduzue.

Anfora irudimenezkoak, izan ere, hitzak baitakartza, beren osotasunean eta beren betekotasunean. Baina hautsiz gero, hitzaren esanahia ere hausten da, zarrastatzen da, apurtzen da, eta ezin jakin gero zer izango ote den hitz horretaz, zer ibilbide izango ote duen, zer bilakaera… Hitza dugu sostengu, eta hitzik gabe ez gara deus. Baina hitzari egia esatea eskatu beharko litzaioke, edo hitzaren jabeari, halakorik balego.

Egia, ordea, itsaspean gorderik dago, anfora zahar apurtu eta mila puska eginen barruan. Anforak ardoa eta olioa ekarri zituen bezala; poesiak ekar dezake egia eta edertasuna garraio. Ez dezagun ahantzi ?”metafora?” hitza garraiobide dela.