kritiken hemeroteka

8.635 kritika

« | »

Anphora baita / Pello Otxoteko / Alberdania, 2010

Metaforak Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2010-10-01

Garai batean anforak ardoa edo olioa batetik bestera eramateko ontziak ziren. Greziarrak oso famatuak ziren; eta Mediterraneoan barrena zabaldu dira, itsaspetik. Oraindik ere aurki daitezke, bila saiatuz gero. Anforaren irudia, alegia hauskorra izatea eta puskaka baino ez agertzea, hartzen du Pello Otxotekok adierazi nahi duena adierazteko: ?”Denborak antzekotasun ororen bidea lerratzen du, eternitateak aldiz, bidea ezabatzen. Denborak Anphoraren barnean arnasten du. Bakan batzuetan, Anphoraren baitan entzun daiteke denbora horren iragaitea, izan ere, eternitatearen arnasa antzemanezina gertatzen baitzaigu Anphoratik kanpo?”.

Gogoeta metafisikoa, horrela adierazia bederen, ez dator liburuan. Poesia liburua baita, poesia puskaka egina, egilea anfora baten zatiak bildu eta osatzen saiatu balitz bezala. Baina denbora du jomuga, denbora kezkagai, eternitatearen baranoan badena eta ez dena bereizten baitira: Poesia metafisikoa da, edo metafisikaren poesia, nahiago baduzue.

Anfora irudimenezkoak, izan ere, hitzak baitakartza, beren osotasunean eta beren betekotasunean. Baina hautsiz gero, hitzaren esanahia ere hausten da, zarrastatzen da, apurtzen da, eta ezin jakin gero zer izango ote den hitz horretaz, zer ibilbide izango ote duen, zer bilakaera… Hitza dugu sostengu, eta hitzik gabe ez gara deus. Baina hitzari egia esatea eskatu beharko litzaioke, edo hitzaren jabeari, halakorik balego.

Egia, ordea, itsaspean gorderik dago, anfora zahar apurtu eta mila puska eginen barruan. Anforak ardoa eta olioa ekarri zituen bezala; poesiak ekar dezake egia eta edertasuna garraio. Ez dezagun ahantzi ?”metafora?” hitza garraiobide dela.

Azken kritikak

Esker onak
Delphine De Vigan

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Enarak
Bernardo Atxaga

Irati Majuelo

Ez da erraza gizon on bat aurkitzea
Flannery O'Connor

Aritz Galarraga

Moebiusen ertzak
Garazi Kamio

Joxe Aldasoro

Düsseldorfeko txibatoa
Karlos Linazasoro

Mikel Asurmendi

Odola kantari
Unai Elorriaga

Asier Urkiza

Rosa Parks: Nire istorioa
Rosa Parks / Jim Haskins

Nagore Fernandez

Eguna hasteko olerkiak
Miren Billelabeitia

Paloma Rodriguez-Miñambres

Izen baten promesa
Hedoi Etxarte

Mikel Asurmendi

Silueta
Harkaitz Cano

Iraitz Urkulo

Urte urdin ihesak
Jesus Mari Olaizola "Txiliku"

Mikel Asurmendi

0 negatiboa
Arantzazu Lizartza Saizar

Maddi Galdos Areta

Hiria gure oinetan
Irati Majuelo Itoiz

Maialen Sobrino Lopez

Silueta
Harkaitz Cano

Aiora Sampedro

Artxiboa

2026(e)ko urtarrila

2025(e)ko abendua

2025(e)ko azaroa

2025(e)ko urria

2025(e)ko iraila

2025(e)ko abuztua

2025(e)ko uztaila

2025(e)ko ekaina

2025(e)ko maiatza

2025(e)ko apirila

2025(e)ko martxoa

2025(e)ko otsaila

Hedabideak