kritiken hemeroteka

7.634 kritika

Azken kritikak

« | »

Bizi! / Patxi Zabaleta / Pamiela, 2009

Herri baten premonizioak: aieruak eta bihozkadak Mikel Asurmendi / Irunero, 2010-09

Belate mendian gora irudikatu dugu Bizi! liburuaren egilea. Baztanen gaindi heldu da, Amaiurko Gaztelua gogoan. Nafarroako historiaren behatzaile heldu zaigu poeta. Mende erdi baten ibilbidea eginik, hizlari sendoa izaki, herriaren sendotasuna olerkiz bermatu aldera heldu ere.

Olerkari hitza aldarrikatzen du Leitzako idazleak. Leitza haitz (aizkolarien herria) eta harri (harri-jasotzaileen herria) herria iruditu zait gaztarotik. Helduaroan berriz, hitz (hizkolari edo hizlari) sendoen herri gisa. Zabaletaren jardun poetikoa lekuko.

Bizi!, premonizio liburua begitandu zait oroz gainetik. Herria, lurra, maitasuna eta politika grinaz eta pasioz bizi dituen pertsona ibiltari honen suharraren arragoa da. Bizi! olerkari nafarraren —berrogeita hamar urteko aldian bizitako— aieru eta bihozkadak dira. Ez dira bere erresumin guztiak ageri, baina daudenak, ia gehienak, erresuminak direla erranen nuke.

Patxi Zabaleta animalia politikoa da. Euskal Herria aberritzat duen politiko olerkari erreboltaria, Nafarroako eta euskal historiaren ezagutzailea eta herriko azken erreboltaren begiratzailea. Politikaria eta begiratzailea, ez horregatik behatzaile geldoa.

Literatura eta politika baltzuan bizi dituen idazle izaki, herri politikaren olerkari irulea da, bizitzaren irulea. Lurraren (Aberria) askatasunaren aldeko hitzen irule, askatasunaren aldeko aldarrien irule. Azken errebolta lekuko zuzena izaki, Zabaletak galtzaileen kutsuz eta doinuz irun egin ditu olerkiak.

Gaur egun ez da Bizi! liburukoaren antzeko poesia lantzen. Politika eta erlijioa antzeko jardunak izaki, politika barruraino bizi duen idazle honek otoitz kutsuko olerkiak ondu ditu halabeharrez. Bere poesia jardun aratz izatetik honago edo harago dago inondik ere. Herri honen historiarekiko bere bizipenetatik irun egin du hitza, aberriarekiko maitasun bizipenetatik, herriarekiko maitasun ezinezkotik, “Iraultza” zapuztuarekiko bizipenetatik.

Aberria ala hil! uxatu eta Aberriagatik bizi! eta Iraultzagatik bizi! aldarriak proposatzen dizkigu Leitzako hitz-kolariak, hitz-jasotzaileak, hitz iruleak. Bizi! gure historiako gatazka eta sindrome sozialak gainditzeko euskal sen berria kitzikatzeko deiadarra da. Nafarroaren kateetan kateatutako Arrano Beltzari hauspoa emateko irun eta ondutako liburua. Agian, bereziki, Euskal Herriaren askatasunaren alde kartzelan kateaturik dauden euskal borrokalarientzako Bizi! hitzak dira. Agian!

Azken kritikak

Suak pizten direnean
Mikel Soto

Irati Majuelo

Xala
Cynthia Ozick

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Dendaostekoak
Uxue Alberdi

Ibon Egaña

Poesia, zaurien ukendu
Ainhoa Urien

Javier Rojo

Argiantza
Pello Lizarralde

Mikel Asurmendi

Dendaostekoak
Uxue Alberdi

Arantxa Iturbe

Haize-lekuak
Amaia Telleria

Nagore Fernandez

Sano erradikal
Isabel Diaz

Aiora Sampedro

Dendaostekoak
Uxue Alberdi

Javier Rojo

Larrutik ordaindua
Joseba Lozano

Mikel Asurmendi

Moskito
Igor Estankona

Mikel Urkixo Aierdi

Ene baitan bizi da
Maddi Ane Txoperena

Amaia Alvarez Uria

Dendaostekoak
Uxue Alberdi

Irati Majuelo

Aro beilegia
Lizar Begoña

Hasier Rekondo

Artxiboa

Urria 2020

Iraila 2020

Abuztua 2020

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Hedabideak