Deception Island / Xabier Artola / Alberdania, 2010

Ahots jokoa Javier Rojo / El Correo, 2010-07-10

Xabier Artolak Deception Island izenburuko liburu honetan agertzen den narrazioarekin irabazi du Kutxak antolatzen duen Donostia Hiria saria, ipuinaren arloan. Liburuan agertzen zaiguna, beraz, ipuina da, baina testuaren luze-laburra kontuan hartu beharrean bertan kontatzen den istorioaren izaerari erreparatzen badiogu, nobela bat idazteko materiala dagoela konturatuko gara.

Argumentua Ane izeneko pertsonaiaren inguruan dago fokalizatuta. Asierrek, Aneren mutil lagunak, K2 mendira igotzean istripua izan du eta, gauzak honela, gizona Himalayan hilzorian dagoen bitartean, emakumeak lan egiten duen ospitaletik, Euskal Herritik bertatik, antolatzen dituzte zaintza lanak. Xabier Artolak hautatu duen ikuspuntuan istorio gehiena Aneren buru barruan gauzatzen da, haren pentsamenduen eta sentimenduen inguruan, haren dudak eta dezepzioak kontatzeko. Emakumearen gogoan sartuta, Anek Asierrekin duen harremanaren berri izango dugu, baina jakingo ditugu, baita ere, Asierren aurretik bere bikotekidea izen zen Karlosekin izan duen istorioaren zenbait xehetasun, gaiak epikarako bidea eskaintzen duen arren, idazleak etxean geratu den pertsonaiaren aldaketa kontatzea erabaki baitu. Eta alde honetatik, bereziki interesgarria da narratzailearengan nahasten diren ahots desberdinen jokoa. Narratzaileak hika eta zuka, eta lehenengo, bigarren eta hirugarren pertsonak elkartzen ditu bere ahotsaren baitan, narrazioa hainbat planotan irekitzen delarik. Irakurleak, bere aldetik, adi egon behar du ahots horiek, edota ahots horien interlokutoreak, identifikatzeko. Emakumearen ikuspuntutik kontatzen dira gertakariak, eta K2-ko istripuarenak aitzakia dirudi emakumearen gogoan sartzeko, beste gertakari larri batek ere berdin balio bailezake. Edonola ere, liburuan gauzak kontatu barik iradoki egiten dira, baina nago istorio honek emakumearen gogo-aldaketak ondo azaltzeko testuaren aldetik garapen handiagoa behar zuela. Baina, jakina, honek testuaren nobela-izaera gehiago nabarmenduko luke.