kritiken hemeroteka

7.474 kritika

Azken kritikak

« | »

Musika airean / Karmele Jaio / Elkar, 2009

Giza harremanak airean Leire Zubeldia / Gara, 2009-12-11

Irakurriak nituen Karmele Jaioren aurreko hiru lanak eta aurreiritzi batekin hartu nuen Musika airean gasteiztarraren eleberri berria. Aurretiazko usteak bete egin zaizkit: liburu hau aurreko hiruren jarraipena da, bai aukeratutako gaiari bai idazkerari dagokionez ere. Eleberri labur honen oinarrian pertsonen arteko harremana dago. Jaiok zuk edo nik gure egunerokoan bizi ditzakegun egoeren, sentimenduen, eta azken batean, harremanen inguruan idazten du. Hortik irakurleek (eta batez ere emakumeek) Jaioren istorioekiko sentitzen duten erakarpena. Are gehiago, irakurleak bere pertsonaiekin identifikatuta sentitzeko helburuarekin idazten duela esango nuke. Gehienean lortu egiten du, eta, beraz, bejondeiola!

Alargun geratu zenetik bakarrik bizi da Elena. Azken urteak etxeko egongelan, isilik, bakean pasa ditu. Bake hori apurtuko du seme-alabek jarri dioten zaintzaile latino-amerikarrak, Beatrizek. Egongelako leihoak plaza aldera ematen du. Bertatik ikusten ditu Elenak, Carmen, bere lagun mina izandakoaren (urteak daramatzate elkarri hitz egin gabe) etxea eta horrenbeste erromerien agertoki izandako musika kioskoa… Egongelako leihotik iragana ikusten du protagonistak. Kontakizun horretan Carmen eta bere arteko harremana da ardatza. Haserretu egin ziren, baina zergatik? Orrietan aurrera egin ahala erantzuna argituz joango da, eta bitartean zalantza horrek emango dio tentsioa istorioari. Harreman gehiago ere badira ordea: Beatriz zaintzailearen eta Rikardo medikuaren artekoa, Elenaren seme Sabinek bere emaztearekin duena, zaintzailearen ahizpak Ekuadorren dituen seme-alabekin duen distantziazkoa… Ugariak eta anitzak dira.

Esaldi laburrak eta idazketa bizia darabil Jaiok. Orriak airean pasatzen dira, horietako bakoitzean atsegin hartuz. Hiru ahots ezberdinek kontatzen dute istorioa: bat, Elena beraren ahotsa da. Bere bakarrizketak hartzen du pisu gehien narrazioan. Tarteka, kontalari orojakile batek hartzen du istorioa kontatzeko ardura. Narratzaile honek aipatutako bigarren mailako harremanei buruzkoak azaltzen ditu. Hirugarrenik, eleberriko pertsonaien elkarrizketa laburrek iraganean gertatuak argitzen laguntzen dute.

Egunerokoaz idazten duenez, eguneroko elementu soilekin osatzen ditu metaforak eta konparazioak. Sinpleak baina ederrak dira. Istorioa ere metafora batean bildu nahi izan du Karmelek: “musika airean” dioenean, bizitza osoan barruan daramagun musikaz hitz egin nahi du. Hala ere, nire iritziz, istorioak ez du izenburua ongi sostengatzen. Behartuta dago eta erori egiten da. Amaierarekin ere ez naiz erabat konforme geratu: ahula du, eta aurretik iragar daitekeena.

Idazkera biziz idatzitako giza harremanei buruzko istorioak, eta gertukoa egingo zaigun istorio bat irakurriz denbora atsegina igarotzeko aukera. Bestelakorik erakutsi ezean, hori da Karmele Jaiok irakurleoi egiten digun eskaintza; orain artean egin digun bera. Gonbita onartu edo ez, irakurleak egin beharko du aukera.

Azken kritikak

Errua eta maitasuna
Markos Zapiain

Aritz Galarraga

Gauez harrizko zubiaren azpian
Leo Perutz

Joannes Jauregi

Minareteak Urdaibain
Jose Mari Pastor

Aiora Sampedro

Andrezaharraren manifestua
Mari Luz Esteban

Iratxe Esparza

Blues bat bizitzari
Patxi Ezkiaga

Alex Uriarte

Poesia kaiera
John Berger

Javier Rojo

Ahanzturaren bezperan
Mikel Arruabarrena Larrarte

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Xabier Etxaniz Erle

Amua
Aritz Gorrotxategi

Hasier Rekondo

Pentaedroa
Kartxi - Txema Garcia-Viana

Javier Rojo

Hondarrak
Ruben Sanchez Bakaikoa

Txema Arinas

Aitaren etxea
Karmele Jaio

Amaia Alvarez Uria

Txipiroiak bere beltzean
Rafa Egiguren

Aiora Sampedro

17 segundo
Kirmen Uribe

Joannes Jauregi

Artxiboa

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Hedabideak