kritiken hemeroteka

7.351 kritika

Azken kritikak

« | »

Gulliverren lokarriak / Xabi Borda / Elkar, 2009

Unibertsoa eskuan Javier Rojo / 2009-10-24

Gulliverren lokarriak Xabi Bordak argitara ematen duen bigarren poema liburua da. Lau zatitan banatu du bere liburua, poema-bilduma honen azpian liburu osoari eusten dion egitura bat dagoela erakusteko. Lau zatien izenburuetan “hezur” hitza agertzen zaigu. Poetak eguneroko bizitzan bilatzen ditu poemak egiteko lehengaiak. Sukaldea, logela, komuna… poemetan kontatzen direnak kokatzen diren toki hautatuak dira. Baina poetak, hurbileko osagai horietan bermatu arren, objektu eta toki zehatzak transzenditu nahi ditu. Eta transzenditze horretan datza poesia honen baliorik handiena. Etxea eta etxe barrukoa, metonimia prozesu baten bidez, unibertsoa izendatzeko baliabidea bihurtzen zaigu. Gauzak honela, poetak ez du kanpoko gertakari handietara jo behar munduaren aurreko jarrera bat aurkezteko, etxeko gauza txikietan bertan bizitzaren tragediak, minak eta ironiak agertzen baitira, bere neurri osoan. Adibide zehatz batekin azaltzeko, poetak bizarra egiten duen bitartean, konketan dagoen urean bataila bat irudika dezake, mundua azaltzeko edozein bataila bezain baliagarria izan daitekeena. Poesia hau aldez edo moldez heriotzari buruz ari da, eta heriotza aurkezteko modu desberdinak erabiltzen dira. Aurreko belaunaldiei lotzen dien haria aipatu dezake poetak, edota gaixotasuna… Osagai desberdinak, azken finean, batzuetan beraien artean loturarik ez dutenak. Edonola ere, osagai hauek bizitzarekin batera doan heriotzaren presentzia nabarmentzeko erabiltzen dira, heriotza eta bizitza ezinbestez batera baitoaz. Eta egoera honetan ematen du heriotza exorzitatzeko nahia daukala, mundua formula logikoen bidez azaltzeko sistemarik egongo balitz bezala.

Aipatu den bezala, lau zatitan banatuta dago eta zati bakoitzaren izenburuan “hezur” hitzak berehala dakar burura bere antzekoa den beste hitz bat, “gezur”. Izan ere, txiki sentitzen da halako munduan poeta, eta mundu hori bere neurrikoa izan dadin ahalegintzen da, ahalegin hori alferrikakoa dela suertatu arren.

Idazkera zuzena erabiltzen du idazleak, eta hitz klabeen artean behin eta berriro agertzen zaigu lokatzaren kontzeptuarekin erlaziona daitezkeenak. Idazleak, nahita edo nahi gabe, gizakiak zerez eginak dauden, horixe aipatzen du, behin eta berriro, lehengai horrek markatzen duen patutik ezin baita itzuli.

Azken kritikak

Irautera
Castillo Suarez

Irati Majuelo

Txikiaren handitasuna literaturan
Mariasun Landa

Amaia Alvarez Uria

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Hasier Rekondo

Bertsoak
Juan Mari Lekuona

Javier Rojo

Basa
Miren Amuriza

Txema Arinas

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Ibai Atutxa Ordeñana

Auschwitzeko tatuatzailea
Heather Morris

Joannes Jauregi

Diplomatikoa
Machado de Assis

Aiora Sampedro

Enarak itzuli dira
Gari Berasaluze

Igor Estankona

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Irati Majuelo

Blues bat bizitzari
Patxi Ezkiaga

Igor Estankona

Mugi/atu
Beatriz Chivite

Javier Rojo

Larrosak, noizean behin
Jon Iriberri

Aritz Galarraga

Kabitu ezina
Aintzane Usandizaga

Javier Rojo

Artxiboa

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Hedabideak