kritiken hemeroteka

7.393 kritika

Azken kritikak

« | »

Ispiluaren kalteak / Edorta Jimenez / Elkar, 2008

Ispiluaren kalteak Jon Martin / Beterriko Liburua, 2009-03

Eguneroko ariketa da ispiluaren aurrean jartzea. Pasadako errutina. Tartetxo bat azalari begira. Ispiluaren kalteak (Elkar, 2008) liburuan, ordea, Edorta Jimenez (1953) ispiluaren bestaldetik beha duen horri begietara begira jartzen zaio.

Inuzenteak dira ispiluak, parean jartzen zaiena islatu besterik ez dute egiten. Idazle honen ipuinek, aldiz, gutxi dute inuzentetik. Mundakarrak espresuki aukeratuak ditu ispiluak: distorsio xumeak dituzten ispilu inperfektuak. Protagonisten izaeraren zati zehatzak handituko dituzten ispilu zatiak. Eta zer islatuko duten ere mimo pozoituz aukeratu du. Min ematen duten kokaguneak aukeratu ditu, gaur egungo egoera errealak, eta ispiluaren aurrean jartzera derrigortu ditu. Ispiluek dagoena erakutsi besterik ezin dute egin, beste alde batera begiratzeko tentazioa sentituko badute ere.

Jorratzen dituen gaien gordinak engainatu dezake irakurlea hasi aurretik; baina kontaketa ez da batere bortitza. Idazlea edertasunaren bilaketan abila dela igartzen zaio. Minaren eta malenkoniaren edertasuna zer den dakien pertsona dela frogatzen du ipuinetan eta irakurlea zaletasun horretaz kutsatzen saiatzen da. Hitz goxoz eta narrazio landuz gidatzen du Jimenezek irakurlea orrietan barrena, ispilu zatiekin ziztada anestesiatuak emanaz. Erizainak istripu bat izan eta aurpegia desitxuratuta daukanari ispilua eman aurreko hitzak bezain neurtuak dira liburu honen egilearen hitzak. Baina gero… Ispiluaren kalteak.

Zenbait ipuin irakurlearen gogoan tatuaturik geratuko dira, lehenengo ipuineko bi tximeletak bezala. Azkar kontsumitu, baina motel kontsumitzen diren ipuinak dira; iraunkorrak, orbainak bezala. Zauri bat da ipuin bakoitza, zauri garbi bat, min gutxi erasaten duena jasotakoan, baina gero gaiztotu litekeena.

Literaturaren bidez besteen orbainak ikusi ostean, ispiluaren aurrean jarri eta gureei begiratzeko gonbitea da liburu hau. Tartetxo bat mamiari begira.

“Anestesia orokorraren baitatik alde honetara etortzean sabelaldeko zauria aztertzeari ekin dio emakumeak. Astiro. Ebatondoa itzela da. Hortik atera diote umontzia. Ziklo baten itxiera dela otu zaio (…)”. Askok egungo gaiei buruzko liburu bat besterik ez dela pentsatuko du, baina irakurle sentiberak inozentzia zati bat estirpatu diotela sentituko du. Guk behintzat bai.

Azken kritikak

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Untz Ohe

Miñan
Amets Arzallus Antia

Irati Majuelo

Hiru gutun Iruñetik
Patxi Zubizarreta

Amaia Serrano Mariezkurrena

Poesia kaiera
Louis Aragon

Igor Estankona

Poesia kaiera
Louis Aragon

Javier Rojo

Goldsmithen ikaslea
Joxean Agirre

Txema Arinas

Poesia kaiera
John Berger

Igor Estankona

Zorioneko familia
Iñaki Irasizabal

Aiora Sampedro

Poesia kaiera
John Berger

Joannes Jauregi

Hondarrak
Ruben Sanchez Bakaikoa

Iratxe Esparza

Irautera
Castillo Suarez

Alex Uriarte

Isiltasunaren itsasargia
Ibon Martin

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Alaitz Andreu

Munduko tokirik ederrena
Iñigo Aranbarri

Hektor Rodriguez

Artxiboa

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Hedabideak